Surfen zonder sporen

Anoniem naar een website surfen is bijna onmogelijk. Met veel moeite kunnen internetgebruikers hun identiteit beschermen zodat ze niet snel te achterhalen zijn.

Privacy op internet bestaat nauwelijks. Alleen gebruikers die bewust stappen ondernemen om hun persoonlijke gegevens te beschermen, kunnen hun privacy enigszins beschermen. Het is eigenlijk onmogelijk om volledig anoniem te blijven op internet, maar zo weinig mogelijk surfsporen achterlaten en veilig e-mailen behoren wel tot de mogelijkheden.

Anoniem surfen kan via diensten zoals Anonymizer.com en BeHidden.com. Deze diensten zorgen ervoor dat het IP-adres van de gebruiker onherkenbaar blijft. Elke computer die op internet is aangesloten heeft een IP (Internet Protocol)-adres. Deze adressen zorgen ervoor dat computers elkaar kunnen vinden en identificeren. Gebruikers met een kabel- of adsl-aansluiting hebben vaak een vast IP-adres. Dat adres kan tot persoonlijke herkenning leiden. Providers weten namelijk wie van welk IP-adres gebruik maakt.

Anonimiseringsdiensten leiden het internetverkeer om via veilige servers. Het is voor webmasters niet te zien welke privépersoon of welk bedrijf een site bezoekt. Ook internetaanbieders zien niet wat hun abonnees doen op het web. Ze zien alleen dat een klant contact maakt met een bepaalde server en niet welke websites hij bezoekt.

De meeste anonimiseringsdiensten vragen tegenwoordig geld. Anonymizer.com kost ongeveer 30 dollar per jaar. De gratis versie van BeHidden.com werkt zo traag dat de gebruiker al snel de neiging heeft om over te stappen op de commerciële dienst die 60 dollar per jaar kost.

Wie niet wil betalen, kan gebruik maken van sites als Proxy4Free.com waar lijsten met gratis servers zijn te vinden. De gebruiker moet die serveradressen zelf in zijn browser invoeren. Gebruikers die niet zo handig zijn én niet willen betalen, kunnen hun webprivacy enigszins beschermen door geen cookies te accepteren en de bestaande cookies via de browser te wissen. Cookies zijn kleine tekstbestanden die persoonlijke gegevens bevatten en verwijzen naar de pc van de gebruiker. Cookies weigeren en wissen werkt echter niet zo goed als het IP-adres anonimiseren.

E-mail kan op verschillende manieren beveiligd worden. In principe toont elk e-mailbericht ook het IP-adres van de afzender en is op die manier traceerbaar. Anonimiseringsdiensten verhullen de herkomst van e-mailberichten die met webmail (bijvoorbeeld Gmail en Hotmail) en Outlook worden verstuurd. Dit geldt overigens alleen voor het IP-adres. De afzender van de e-mail en de inhoud worden niet beschermd. Men kan natuurlijk een pseudoniem kiezen.

De inhoud van e-mails kan voor derden onleesbaar gemaakt worden door middel van encryptie (versleuteling). Er bestaan gratis programma’s zoals PGP (Pretty Good Privacy) en GPG (Gnu Privacy Guard) waarmee de tekst van mailberichten versleuteld kan worden. Ook de bijlagen worden versleuteld. Deze programma’s werken samen met alle bekende e-mailsoftware. Voor het gebruik van encryptie moet zowel de zender als de ontvanger een geheime en een publieke sleutel aanmaken. De publieke sleutel, waarmee berichten gecodeerd worden, kan op internet opgevraagd worden. Als de gebruikers hun geheime sleutel ook echt geheim houden, is het systeem in principe waterdicht. Berichten die met een publieke sleutel worden versleuteld, kunnen namelijk alleen met de geheime sleutel worden ontcijferd.

Surfsporen verbergen en e-mail onleesbaar maken; beide methoden zijn helaas slechts druppels op een gloeiende plaat. Er zijn talloze digitale processen waar je als consument of burger geen greep op hebt. Neem bijvoorbeeld het registreren van een Nederlandse domeinnaam. Particulieren en ondernemers die een .nl domein willen, zijn verplicht om hun naam en adres op te geven bij Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN). Deze gegevens komen in een openbare databank terecht die via de site van SIDN te raadplegen is.

Volgens een medewerkster van een opvangorganisatie voor vrouwen komt het de laatste jaren vaak voor dat prostituees die hun diensten via een website aanbieden, worden lastiggevallen door stalkers en chanteurs die via de site van SIDN de echte namen en adressen van de vrouwen achterhalen. Ook via het handelsregister van de Kamer van Koophandel is achter privégegevens te komen. Van prostituees met een eenmanszaak staat het privé-adres in het handelsregister.

Lees alles over hoe Google en andere bedrijven je surfgedrag bespioneren op www.nrc.nl/media

    • Marie-José Klaver