Anti-rouw

Anti-rouw. Op mijn scherm voltrekt zich de eerste domper van het jaar: regen en wind maken het skispringen in Garmisch Partenkirchen onmogelijk. De beelden brengen de verveling terug van jaren geleden toen ik op 1 januari nog zonder kater opstond, niets te doen had, de televisie aanzette en dan dat suffe skispringen keek omdat het enige alternatief een nieuwjaarsconcert was. Maar het lost niets op om het halverwege af te gelasten. Dat is anti-rouw.

De dood is treurig maar niet als een dictator wordt omgebracht. We betreuren het bestaan van de doodstraf, en het verloop van het proces. De dictator is verdwenen, maar de wereld werd er niet beter van. Anti-rouw. De dood is treurig maar niet als ze je gelijk bewijst. Er zijn meer Amerikaanse soldaten gesneuveld in Irak dan burgers op 9/11. De tegenstanders van de oorlog smullen van dat feit. Zie je wel.

Anti-rouw. Het verlies van de politieke partij die je steunt is treurig maar niet als het je gelijk bewijst. Morgen gaat de formatie verder en mag links Nederland zijn afkeer uitspreken over de PvdA. De partij is haar principes vergeten en wordt slecht geleid. Dan rouw je niet om het verlies.

Anti-rouw is een somber stemmende gemoedstoestand. Het is een soort dubbel verlies. De dood van Saddam Hussein lost niets op. De dood van de Amerikaanse soldaten lost niets op. Het verlies van de PvdA lost niets op. Anti-rouw is de gemoedstoestand van degenen zonder hoop. Anti-rouw hoort bij uitsluitend realistische verwachtingen. Anti-rouw is een kanker en ze breidt zich uit.

Hoop dreigt uit ons wereldbeeld te verdwijnen. Ik zag zojuist beelden van de triomftocht van de Turkse premier Erdogan in 2005. Turkije stond voor de poorten van de Europese Unie en de Turken hoopten op een betere toekomst. Die hoop hebben we hen afgenomen. Als Turkije straks geen lid wordt van de EU is dat niet eens meer een teleurstelling want niemand verwachtte er nog iets van.

Dat is anti-rouw. We moeten ertegen vechten. We moeten mensen hun hoop niet afnemen. Dat is mijn goede voornemen voor het nieuwe jaar.

Menno van der Veen

Menno van der Veen is publicist en programmamaker bij debatcentrum de Balie in Amsterdam.

    • Menno van der Veen