De loop der dingen

Een vak zonder canon is langzamerhand verdacht. Een probleem daarbij is, zoals Karel Knip terecht aangeeft (W&O 23 december), dat er veel kennis is waar niemand blij van wordt. Over smaak valt daarbij bovendien niet te twisten. In het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde woedt een eigen discussie. Waar het, mij dunkt, op aan komt is niet zozeer een portrettengalerij maar een ideeëncollectief waarin, in Knip`s terminologie, het `need to know` naadloos achter het `nice to know` past. De wetenschapsgeschiedenis kan daarbij helpen. Een werk dat als leidraad zou kunnen dienen is `De molecularisering van het wereldbeeld` van Henk Kubbinga. Hierin worden de opkomst van de molecuultheorie beschreven en haar verbreiding over de verschillende natuur- en levenswetenschappen. Tegenwoordig is het wereldbeeld door en door moleculair, zo lezen wij daar. Inderdaad: er is, bij wijze van spreken, geen ziekenhuis of het laat zich voorstaan op zijn afdeling moleculaire oncologie. Kubbinga`s perspectief is Nederlands én universeel-natuurwetenschappelijk: de molecuultheorie is made in Holland (Beeckman), terwijl vele Nederlanders een bijdrage hebben geleverd (o.a. Van `t Hoff, Van der Waals, Beijerinck). De nieuwe kijk heeft al geleid tot een herwaardering op Europees niveau van het werk van vele andere kopstukken.

Kortom: voor een nieuwe canon is een degelijke basis beschikbaar. Nog interessanter: hij kan aan weids Europees perspectief meekrijgen.