Jonglerende moeders

Korte werkweek, of baantje dicht bij huis. Dat lijken oplossingen om werk en gezin te combineren.

In de praktijk valt dat voor veel jonge moeders tegen.

Zoals de meeste vrouwen ging Nicole van Deursen na de geboorte van haar zoon in deeltijd werken. In de laatste maanden van haar zwangerschap verruilde ze haar vijfdaagse werkweek alvast voor een vierdaagse en na haar verlof kwam ze terug voor drie dagen per week. „Een baan voor drie dagen in de week en de rest van de tijd voor je kind zorgen, dat ziet er voor de buitenwereld relaxed uit. Maar dat was het niet”, zegt ze. Want ondertussen bleef haar takenpakket – personeelszaken bij een technische groothandel – hetzelfde.

„Als je een dag minder gaat werken in een omgeving waar deeltijd niet gebruikelijk is, wordt dat niet gecompenseerd”, zegt ze. „Als je lang op dezelfde werkplek zit, word je steeds efficiënter. Maar het is wel raar dat men er dan van uitgaat dat je je werk ook wel in vier dagen kunt doen in plaats van in vijf. Toen ik vervolgens van vier dagen terugging naar drie, leek dat weer een klein stapje en werd er ook geen vervanger aangenomen. Je zet gewoon een tandje bij.”

Na verloop van tijd kreeg Van Deursen zelfs extra klussen. Eind vorig jaar werd zij na een reorganisatie ook verantwoordelijk voor de communicatie en marketing. Het resultaat was dat ze steeds vaker werk mee naar huis nam. „Als je maar drie dagen werkt, denkt iedereen dat jij die extra klussen er wel bij kunt doen, want jij hebt immers meer tijd tot je beschikking dan collega’s die fulltime werken. En ik voelde me schuldig als ik nee zei. Dat had ik niet toen ik nog vijf dagen werkte, want dan is het voor iedereen zichtbaar dat je genoeg werkt.”

Van Deursen kon de extra uren declareren bij haar werkgever. Hij stelde voor dat ze weer voor vier dagen in vaste dienst zou komen, maar dat wilde ze niet. „Ik wilde de vrijheid om mijn tijd in te delen niet opgeven.” Achteraf was het misschien verstandiger geweest als ze op het voorstel van haar baas was ingegaan. „Dan is de situatie geformaliseerd en zorg je ervoor dat je thuis iets regelt voor die extra werkdag.”

Van Deursen bleef schipperen en voelde zich te gejaagd om nog iets leuks te ondernemen met haar gezin. „Daarover voelde ik me dan weer schuldig, maar ik was niet in staat dat patroon te doorbreken.” Ze kreeg buikpijn, sliep slecht en moest vaak zomaar huilen. In april meldde ze zich ziek. Ze zocht een coach, knapte op en kon na vier maanden weer aan het werk.

Nu werkt ze drie dagen per week – al is ze momenteel met zwangerschapsverlof, want kind nummer twee is op komst. Haar takenpakket is afgebakend (alleen personeelszaken) en werk mee naar huis nemen is er niet meer bij. In haar vrije tijd studeert ze personeel en organisatie, wat neerkomt op twee dagdelen colleges per week en tien uur thuis studeren. Ze blaakt van de energie. „Ik heb eindelijk geleerd dat ik keuzes moet maken.”

Voor Annemie Schuitemaker, directeur van coachingsbureau Career & Kids, is het verhaal van Van Deursen herkenbaar. In deeltijd gaan werken en vervolgens geen nee durven zeggen tegen extra klussen, omdat je ‘maar’ drie dagen werkt, is een klassieke fout van vrouwen met jonge kinderen.

„Mannen werken door, maar vrouwen moeten opeens keuzes maken. Doorgaan met werken, of thuis blijven. Vier dagen in de week werken of maar tien uur. Ze willen alles goed doen en zijn voortdurend aan het jongleren.” Zelf maakte Schuitemaker ook zo’n klassieke fout toen ze haar eerste kind kreeg. „Ik stopte met mijn werk als trainer en zocht een baan dicht bij huis. Op de fiets, geen files. Ik werd recruiter, werk dat ik met mijn ogen dicht kon doen. Zo’n simpele baan leek me goed te combineren met een baby, want dan zou ik veel energie overhouden voor thuis.” Het tegendeel was waar. „Als je werk doet waar je geen energie uit haalt, raakt je accu leeg. Dus ga je ’s avonds extra vroeg naar bed, maar daar word je helemaal niet fitter van.” Schuitemaker ging op zoek naar een cursus om te leren hoe je een baan met moederschap kunt combineren („ik dacht aan een variant op de cursus waar ik had leren puffen Al-tijd-is-Kort-jak-je-ziek”) en ontdekte tot haar verbazing dat zoiets niet bestond. Inmiddels biedt ze met haar bureau Career & Kids zelf dit soort trainingen aan. „Mijn doelstelling is dat vrouwen met een gezin fluitend naar hun werk gaan en fluitend weer thuiskomen. Dat kan alleen als je iets doet waar je ogen van gaan glimmen.”