Daud wordt Talib om zijn familie te wreken

Ex-terreurverdachte Mohammad Daud keerde onlangs terug van Guantánomo Bay naar de Afghaanse provincie Kandahar. Gedesillusioneerd en verbitterd sloot hij zich kort na thuiskomst aan bij de Talibaan.

Afghanen in de zuidoostelijke provincie Khost protesteerden vorige week nadat Amerikaanse militairen een minderjarig meisje hadden gedood bij een inval. Foto Reuters Tribesmen protest demanding the punishment of foreign troops who killed at least four people, including a teenage girl, in a raid on Tuesday, in the southeastern province of Khost December 14, 2006. REUTERS/Kamal Sadat (AFGHANISTAN)
Afghanen in de zuidoostelijke provincie Khost protesteerden vorige week nadat Amerikaanse militairen een minderjarig meisje hadden gedood bij een inval. Foto Reuters Tribesmen protest demanding the punishment of foreign troops who killed at least four people, including a teenage girl, in a raid on Tuesday, in the southeastern province of Khost December 14, 2006. REUTERS/Kamal Sadat (AFGHANISTAN) REUTERS

Kabul, 18 dec. - Mohammad Daud heeft nog maar één doel in zijn leven: Amerikanen in Afghanistan doden. Het liefst zou hij met een mes langzaam hun kelen doorsnijden. „De Amerikanen in Guantánamo Bay en de gevangenis in Bagram hebben Daud gemarteld. Ze toonden bovendien geen respect voor de koran en de islam”, legt Lal Gul, voorzitter van de Afghanistan Human Rights Organisation (AHRO), uit.

De voorzitter van de Afghaanse mensenrechtenorganisatie heeft zojuist een telefoongesprek met Daud beëindigd. Het kantoor van de AHRO ligt aan een onverharde weg in Qalai-e-Fatullah, een wijk in Kabul. In de verte zijn de met sneeuw bedekte bergen die de Afghaanse hoofdstad omringen zichtbaar. Op een tafel in de ijskoude kamer van Gul ligt een ouderwetse archiefmap met het dossier van Daud. Gul laat een kopie zien van een certificaat van de Afghaanse verzoeningscommissie, waarop een pasfoto van de dertiger Daud prijkt.

Dat certificaat heeft Daud gekregen toen hij in september na drie jaar – hij bleek onschuldig – werd vrijgelaten. Het papier moet voorkomen dat de lokale politie en buitenlandse troepen hem in zijn thuisprovincie Kandahar als voormalige terreurverdachte lastigvallen. Maar het ziet ernaar uit dat de voormalige Guatánamo Bay-gevangene eerder een dreiging zal vormen voor de politie en ISAF-soldaten in Kandahar dan andersom. „Hij vertelde me net dat hij zich heeft aangesloten bij de Talibaan”, zegt Gul. „Hij belt me zo terug om uit te leggen waarom.”

Half oktober klopte Daud aan bij de AHRO om zijn verhaal te vertellen en hulp te vragen. Het geld dat hij had gekregen bij zijn vrijlating was zo goed als op. Besteed aan drie weken ziekenhuis. Na zijn gevangenisschap was Daud zo verzwakt, vertelt Gul, dat hij alleen nog maar met krukken kon lopen. Ooit was hij de sterkste worstelaar van zijn dorpje in het district Maiwand in Kandahar. Slecht eten, weinig slapen en dagenlang gedwongen staan in Bagram en Quantánamo Bay hebben volgens Daud zijn lichaam in drie jaar kapot gemaakt. „De martelingen waren zo vernederend dat hij mij niet in detail durfde te vertellen wat ze hem precies hebben aangedaan”, aldus Gul.

Op de avond van zijn arrestatie, drie jaar geleden, hoorde Daud helikopters boven het huis van zijn familie. Het waren Amerikaanse militairen van antiterreuroperatie Enduring Freedom die hem als terreurverdachte kwamen arresteren. Volgens Daud schoten de Amerikanen die nacht voor zijn ogen een van zijn broers dood. „Zijn familie moet zich hebben verzet tegen de militairen. Iedereen in die regio heeft kalasjnikovs in huis. De mensen beschermen zo zichzelf”, zegt Gul.

Veel klachten die de AHRO ontvangt zijn gericht tegen het optreden van de Amerikaanse troepen. Het afgelopen half jaar zijn volgens AHRO veel Afghanen als terreurverdachten gearresteerd in de zuidoostelijke provincies, grenzend aan Pakistan. Met geweld worden ’s nachts huizen binnengevallen. „Zonder in het bezit te zijn van enig bewijs nemen ze mensen gevangen, dringen ze huizen binnen, kamers waar vrouwen en kinderen liggen te slapen. Het toont een enorm gebrek aan respect voor onze cultuur”, zegt de voorzitter.

Als Daud na een kwartier terugbelt, probeert Gul op hem in te praten. Hij zegt tegen Daud: „Je hebt maar één leven. Waarom probeer je er niet wat van te maken? Geweld is geen oplossing.” Maar Daud is onvermurwbaar. Toen hij in oktober terugkeerde naar zijn dorp in Kandahar kwam hij erachter dat zijn hele familie, op zijn vader na, dood was. Zijn moeder, twee zussen, twee broers, schoonzus en zijn vrouw en driejarig kind. Volgens Daud allemaal omgekomen tijdens de arrestatieoperatie drie jaar geleden. Gul zegt na afloop van het gesprek: „Hij huilde aan de telefoon toen hij het me vertelde. Hij eindigde met: wat kan ik anders doen in dit leven dan Amerikanen doden?”