Veel Russische leiders komen uit de KGB

Bijna vier van elke vijf Russische topfunctionarissen heeft een verleden in de geheime dienst van de Sovjet-Unie, de KGB, of in de opvolger van de KGB, de huidige FSB. Dat blijkt uit een gisteren in Moskou gepubliceerde studie.

De studie is het werk van Olga Krysjtanovskaja, die werkt bij het Centrum voor Bestudering van de Elite, een onderdeel van de prestigieuze Academie van Wetenschappen. Zij verricht sinds 1989 onderzoek naar de antecedenten van de Russische elite.

Dat veel hoge leiders voor de KGB hebben gewerkt was bekend, maar het totale aandeel van de ‘siloviki’, zoals de mensen met een geheime-dienstverleden worden genoemd, in die elite was onbekend. Volgens de studie van Krysjtanovskaja heeft 78 procent van de onderzochte leiders zo’n verleden. Ze onderzocht de antecedenten van 1061 functionarissen in het Kremlin, de regering, grote bedrijven, het bestuur van de 89 Russische regio’s en het parlement.

Sinds het aantreden van president Poetin – KGB-officier, later chef van de FSB – is het aantal siloviki in de top dramatisch toegenomen. Krysjtanovskaja zei gisteren dat in de Sovjet-Unie vroeger de dienst werd uitgemaakt door een politburo waarin de KGB was vertegenwoordigd, maar waarin sprake was van een machtsbalans. Nu, zei ze, „bestaat er een politburo dat uitsluitend uit siloviki bestaat”. Een bekende silovik is minister van Defensie Sergej Ivanov, kandidaat voor Poetins opvolging. Krysjtanovskaja zei gisteren terughoudend te willen blijven bij het noemen van andere namen wegens mogelijke repercussies, maar waarnemers gaan er van uit dat ook premier Michail Fradkov, plaatsvervangend Gazprom-chef Valeri Goloebjev en de baas van Aeroflot, Viktor Ivanov, tot de groep behoren.

Krysjtanovskaja zei „geschokt” te zijn over wat ze aantrof in de biografieën van leden van de raden van bestuur van grote bedrijven, omdat ze er talrijke namen ontdekte van mensen wier verleden in de geheime dienst onbekend was.

De KGB, ooit zeer machtig, verloor na de val van het communisme veel invloed. De KGB werd opgedeeld in een reeks kleinere diensten, begrotingen werden drastisch teruggebracht en duizenden KGB’ers verlieten de dienst. Onder Poetin herleefde de tot FSB (Federale Veiligheidsdienst) omgedoopte organisatie. (BBC, Reuters)