Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Nieuwe dienstregeling NS doorstaat de vuurdoop

De invoering van de nieuwe dienstregeling van NS verliep gisteren en vandaag soepel. Een gevreesde puinhoop op het spoor bleef uit. NS blijft nog wel voorzichtig.

De chaos op het spoor bleef uit. Net zoals de overgang naar de nieuwe eeuw geen computercrisis veroorzaakte en de invoering van de euro in 2002 soepel verliep, is ook de nieuwe dienstregeling van NS vandaag zonder noemenswaardige problemen ingegaan.

NS blijft nog wel voorzichtig: „Het is mooi dat alles klopt wat je zo lang van tevoren hebt uitgedacht”, zegt een woordvoerder. „De ochtendspits hebben we goed doorstaan, maar we zijn nog benieuwd hoe de avondspits zal verlopen.” Reizigersvereniging Rover, die zich eerder zeer kritisch uitliet over de nieuwe dienstregeling, erkent dat de invoering „redelijk” gaat. De vereniging meldt hier een daar vertragingen van tien minuten. „Schokkend is dat niet. We zijn blij dat de gevreesde puinhoop is uitgebleven”, aldus de woordvoerder van Rover. „Maar begrijp me goed: het is niet onze hobby om over NS heen te pissen.”

Problemen zijn er wel op station Bijlmer, waar twee perrons niet op tijd zijn opgeleverd. NS en Rover zijn het erover eens dat dit niet te wijten is aan de nieuwe dienstregeling, maar een fout is van Prorail, de beheerder van de infrastructuur aan het spoor. „Prorail kloot maar wat aan”, zegt Rover. En NS is „zeer teleurgesteld” dat Prorail niet conform de afspraken station Bijlmer op tijd heeft opgeleverd. „Daar is het laatste woord nog niet over gezegd.”

Hans Montanus, hoofd transportbesturing van de NS, draait het om: „Als een niet al te groot station als de Bijlmer ons grootste probleem is, zegt dat genoeg. Het betekent dat het goed gaat met de nieuwe dienstregeling.” Montanus maakt deel uit van het railbeleidsteam dat in de ‘backoffice’, op het hoofdkantoor van Prorail, het treinverkeer nauwlettend volgt. „Er ligt nog evenveel spoor als gisteren en ook het aantal reizigers is sinds vorige week niet gestegen”, zegt Montanus.

Een nieuwe dienstregeling was nodig, zegt NS, omdat door de groei van het reizigersverkeer de druk op het bestaande systeem te groot was geworden. Vorig jaar groeide NS met 4,5 procent, gemeten in afgelegde reizigerskilometers. Dit jaar wordt de groei geraamd op 6 procent.

Alle treintijden zijn daarom tegen het licht gehouden en aangepast; ze sluiten nu volgens NS beter op elkaar aan. Een grote verandering is ook de opheffing van de sneltrein, die in het oude systeem qua snelheid tussen een stoptrein (nu sprinter genoemd) en de intercity inzat. De intercity neemt op sommige trajecten de functie van de sneltrein over, zodat de gemiddelde snelheid terugloopt. „Probleem blijft het gebrek aan spoorcapaciteit en rijtuigen”, zegt Rover, „dat los je met een nieuw spoorboekje ook niet op.” [Vervolg DIENSTREGELING: pagina 3]

DIENSTREGELING

Drie minuten langer onderweg

[Vervolg van pagina 1] Ook de eerste dag, gisteren, van de nieuwe dienstregeling leverde nauwelijks problemen op. „We hadden een ‘springer’ [zelfdoding, red.] bij Moordrecht”, aldus een woordvoerder, „maar dat kan altijd gebeuren.”

NS heeft 1.200 tellers ingezet op alle stations om na te gaan hoe reizigers zich gedragen. Ze dragen witte hesjes waarop staat ‘U telt voor ons, wij tellen u’. Zij zullen de komende dagen het aantal reizigers in coupés schatten. NS zegt met die gegevens zijn treinen beter te kunnen verdelen over het netwerk.

Montanus verwacht dat met name op Schiphol en Gouda aanpassingen nodig zijn. Op station Schiphol rijden vanaf vandaag 19 treinen per uur per richting, in plaats van 17 en in Gouda wordt het aantal treinen opgevoerd van 9 naar 14. „We hopen dat alles daar goed gaat.” Prorail heeft extra personeel ingezet in het ‘back office’, waar registratie van alle storingen op het spoor plaatsheeft en oplossingen worden gezocht. Op tientallen schermen houden de zogeheten verkeersinformanten treinen met vertragingen, het nieuws, het weer en andere zaken die van belang kunnen zijn in de gaten. „Helaas, er zijn nog geen echte ontregelingen”, grapt verkeersinformant Marcel Craats, „want pas dan kunnen we laten zien waar we hier voor zitten”.

De nieuwe dienstregeling is „robuuster”, benadrukt NS. Dat betekent dat aansluitingen bij overstappen beter kunnen worden gehaald, maar per saldo ook dat de treinreizen langer worden. Ook het opheffen van de sneltrein kan betekenen dat reizigers langer onderweg zijn. Een goed voorbeeld is de verbinding tussen Leiden en Utrecht. In de oude dienstregeling reed hier een stoptrein die er 44 minuten over deed. Nu rijdt er een intercity (een nieuwe dubbeldekker) op het traject, die twee stations minder aandoet, maar wel 3 minuten langzamer is dan voorheen de stoptrein.

Reizigersvereniging Rover denkt dat de meerderheid van de reizigers er door de nieuwe dienstregeling op achteruit zal gaan, met vaker overstappen en een langere reistijd. NS bestrijdt die visie. De gemiddelde snelheid van de treinen blijft ongeveer gelijk. NS stelt ook dat de nu ingevoerde dienstregeling de komende twee jaar nog sterk zal verbeteren door de inpassing van de hogesnelheidslijn zuid.