Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Onderwijs

Een deur die opent op de zon

Ajmal Haniftahmas (18) ging in Afghanistan niet naar school. Tot zijn tiende jaar kon hij lezen noch schrijven.

In Nederland verzamelt Haniftahmas diploma’s om later politieofficier te worden.

„De eerste dagen dat ik Nederland was, dacht ik telkens: nu ontploft er een raket. Dat gebeurde alsmaar niet, en daar was ik erg blij om.” Ajmal Haniftahmas (18) woonde tot zijn tiende jaar in Kabul, Afghanistan. Hij was in gevaar. „Zeker weten.”

Voor zijn leven van toen heeft Haniftahmas een metafoor: hij was als een muisje in een kist, in het donker. „In onze straat sloegen op sommige dagen drie tot vier raketten in. Je moest de kelder in, om te wachten. Ik kon niet naar school.”

De familie van Haniftahmas ging op zoek naar een „lichte plek”, zoals hij het omschrijft. Hoe hij hier precies kwam, kan hij zich niet meer herinneren. „We zijn als het ware gesmokkeld. Opeens waren we in Nederland. Voor mij was het alsof er een deur openging en ik de zon kon zien schijnen.”

In het opvangcentrum ging Haniftahmas naar school. „Ik weet nu dat het groep zeven was.” Hij vindt het nog steeds erg dat hij als tienjarige analfabeet was. „Ik wist alleen iets van wiskunde omdat ik dat met mijn vader had geoefend. Ik kan nog steeds niet goed Dari spreken en schrijven. Dat is de Afghaanse taal die we thuis spreken.” De eerste woordjes Nederlands leerde Haniftahmas met voorwerpen en kledingstukken. „Er werd een jas omhoog gehouden en dan moest je ‘jas’ nazeggen.”

Het gezin kreeg de status van asielzoeker en ging in Rotterdam wonen, waar Haniftahmas naar een islamitische basisschool ging („want ik ben moslim”). Hij heeft geen last van valse bescheidenheid; vaak gebruikt Haniftahmas het woord „trots”. Zo is hij trots dat hij de havo heeft gehaald. „Ik weet dat studie belangrijk is. Mijn moeder was arts, en mijn vader was een hoge ambtenaar op het ministerie van Onderwijs van Afghanistan. Zij hebben mij geleerd om altijd mijn best te doen.”

Inburgeren was geen probleem, volgens Haniftahmas. Hij maakte gemakkelijk contact met Nederlanders. „Ze zeggen dat ik als sociaal mens geboren ben. Ik deed mijn best om mijn klasgenoten en leraren te leren kennen. Zij hebben mij ook altijd ondersteund.” De directrice van zijn basisschool bijvoorbeeld, die hem aanraadde naar een goede middelbare school te gaan. „Ze zag in dat ik een hoog niveau had, daar ben ik haar dankbaar voor.”

Haniftahmas wil zich in Nederland ontwikkelen en ziet Rotterdam als zijn stad. Hij doet nu hbo, en wil daarna naar de Politieacademie. „Ik ben er trots op dat ik nog nooit in mijn leven heb gevochten. Ik heb het altijd mondeling weten op te lossen.” Dat herkent hij in de politie. „Orde in de samenleving brengen.”

Voor de opleiding tot politieofficier is een hbo-diploma nodig. Een andere eis is de Nederlandse nationaliteit. Voor Haniftahmas betekent het daarom „heel veel” dat hij Nederlander wordt. „Als ik dan ook nog mijn hbo-diploma heb gehaald, heb ik aan de eisen voor de toekomst voldaan. Waarom zou ik niet blij zijn?”

De nieuwe naturalisatieceremonies ziet Hanifthamas niet als overbodige rompslomp. „Naturalisatie is niet zomaar iets. Daar mag je best op getrakteerd worden.”