‘Deze luchthaven is een bodemloze put’

De burgerluchtvaart in Twente moet binnenkort op eigen benen staan.

Maar is dat financieel wel haalbaar en veroorzaakt het geen schade en overlast?

Van veel reizigers die in het vliegtuig naar de zon stappen, mag Enschede Airport Twente open blijven. Op Schiphol vertrekken? „Dat is een drama.” Tegenstanders van de luchthaven maken zich druk over de schade die het zou opleveren aan het landschap. Foto Eric Brinkhorst Van veel reizigers die in het vliegtuig naar de zon stappen, mag Enschede Airport Twente open blijven. Op Schiphol vertrekken? „Dat is een drama.” (Foto Eric Brinkhorst) enschede luchthaven" twente airport " foto eric brinkhorst
Van veel reizigers die in het vliegtuig naar de zon stappen, mag Enschede Airport Twente open blijven. Op Schiphol vertrekken? „Dat is een drama.” Tegenstanders van de luchthaven maken zich druk over de schade die het zou opleveren aan het landschap. Foto Eric Brinkhorst Van veel reizigers die in het vliegtuig naar de zon stappen, mag Enschede Airport Twente open blijven. Op Schiphol vertrekken? „Dat is een drama.” (Foto Eric Brinkhorst) enschede luchthaven" twente airport " foto eric brinkhorst Brinkhorst, Eric

Drie kwartier voor zijn vliegtuig naar Las Palmas vertrekt, zet Frans Freriksen uit Goor pal voor de entree van Enschede Airport Twente (EAT) zijn auto neer. Koffers uitladen, parkeren, snel inchecken en de reis kan beginnen. „Ideaal toch”, zegt Freriksen. Bij het reisbureau vraagt hij specifiek om vliegreizen die vanaf Twente vertrekken . „Hier parkeer je gratis, is de wachttijd korter en je bespaart reiskosten.” „Schiphol is een drama”, vult vakantieganger Han Schulten aan.

Van de reizigers die in het vliegtuig naar de zon stappen, mag EAT open blijven. Het voortbestaan is onzeker sinds Defensie bezig is de militaire vliegbasis te ontmantelen. De F-16’s zijn al vertrokken en eind 2007 is ook de laatste militair weg. Dan moet de burgerluchthaven, die gebruik maakt van militaire faciliteiten als luchtverkeersleiding en brandweer, zichzelf bedruipen.

Kan dit financieel? En heeft Twente wel een eigen luchthaven nodig? Ja, zeggen de gemeente Enschede, de provincie en het bedrijfsleven. Een vliegveld genereert veel economische activiteiten en die zijn hard nodig in een regio die door het vertrek van de militairen circa 2.500 directe en indirecte arbeidsplaatsen heeft verloren.

Met 60.000 passagiers per jaar is EAT nu een marginale speler, maar de lengte van de startbaan en de geluidsruimte bieden forse groeimogelijkheden. In een haalbaarheidsonderzoek wordt gesproken over anderhalf miljoen passagiers en 31.000 ton vracht in 2020. Het luchthavencomplex kan een „nieuwe poort en economische motor voor Twente en omgeving” worden die 6.200 extra arbeidsplaatsen genereert.

Probleem is alleen dat zo’n luchthaven de eerste tien jaar ongeveer twintig miljoen euro verlies lijdt en dat de Twentse gemeenten en de provincie Overijssel niet willen opdraaien voor die verliezen. „Die komen voor rekening van de exploitant”, stelt wethouder Eric Helder van Enschede. EAT is geprivatiseerd maar de exploitant is niet bij machte na het vertrek van de militairen financieel overeind te blijven. Op zoek naar een nieuwe, kapitaalkrachtige investeerder is gesproken met banken, projectontwikkelaars en luchthavens (onder meer Schiphol). Om een uitbater in het zadel te helpen moet de overheid minimaal 40 miljoen euro in aanpassing van de infrastructuur steken.

De laatste maanden groeit het verzet. De gemeenten Hengelo, Oldenzaal en Losser willen liever geen of een klein vliegveld en steeds meer burgers roeren zich. Woensdagavond, tijdens een vergadering van Provinciale Staten, keerden acht van de negen insprekers zich tegen de plannen. Een toename van vluchten en bedrijvigheid veroorzaakt volgens de tegenstanders schade aan het landschap en overlast. De gedachte dat Twente mogelijk „een afvalput” van Schiphol wordt met „testvluchten en defecte vliegtuigen” boven de Oldenzaalse wijk Berghuizen, maakt inwoners woedend, zegt wijkraadvoorzitter Albert Nordkamp. Cabaretier Herman Finkers heeft zich verdiept in de economische gevolgen en noemt de luchthaven „een bodemloze put” die geen extra werk oplevert.

Finkers is het boegbeeld van een actiecomité dat het verzet bundelt. Het comité voelt zich gesterkt door een evaluatie van het haalbaarheidsonderzoek. Volgens die evaluatie, verricht in opdracht van GroenLinks door de Universiteit Twente, zijn de financiële resultaten en passagierscijfers te rooskleurig berekend, waardoor er jaarlijks tien miljoen euro extra subsidie nodig is. Bestuurders die zich hieraan committeren gaan op volstrekt onverantwoorde wijze met belastinggeld om, luidt de conclusie.

Wethouder Helder zegt dat het haalbaarheidsonderzoek is getoetst door deskundigen en noemt het een „reëel verhaal”. Een meerderheid in Provinciale Staten blijft achter de doorstart staan, al constateert ook voorstander CDA dat „de anti-vliegveldlobby groeit”. Een voorstel van GroenLinks om tegelijk met de Statenverkiezingen in maart 2007 een referendum te houden, wordt door gedeputeerde Theo Rietkerk afgewezen. „Ook ik ben geen voorstander van zes miljoen passagiers in oude rotzooi, maar voor een referendum is het te vroeg.” Pas in de loop van 2007 wordt meer duidelijkheid verwacht en moeten knopen worden doorgehakt.