Grenzen toch opengesteld voor Polen

Werknemers uit Polen en zeven andere nieuwe lidstaten van de Europese Unie krijgen, als het aan het kabinet ligt, toch al per 1 januari vrij toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Tweede Kamerleden zijn verrast.

Staatssecretaris Van Hoof (Sociale Zaken, VVD) schreef anderhalve maand geleden in een brief aan de Tweede Kamer nog dat het openen van de grenzen mogelijk uitgesteld moest worden. De streefdatum van het kabinet was 1 januari 2007, maar Van Hoof waarschuwde toen dat dit waarschijnlijk niet haalbaar was.

Een belangrijke reden voor het kabinet om toch haast te maken met het openstellen van de grenzen, is dat het aantal vacatures snel stijgt. Voor werkgevers wordt het steeds lastiger om genoeg werknemers te vinden in Nederland of de oude EU-lidstaten. Het kabinet wil dat zij ook een beroep kunnen doen op werknemers uit Polen, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië.

Een Kamermeerderheid wil alleen instemmen met het volledig openstellen van de arbeidsmarkt als het kabinet kan garanderen dat de nieuwkomers geen Nederlanders verdringen, bijvoorbeeld doordat ze minder loon krijgen. Ook willen de fracties dat de overheid toeziet op goede huisvesting van de arbeidsmigranten.

Half oktober bleek dat dit zogenoemde ‘flankerend beleid’ nog niet afgerond was. In de ministerraad is gisteren besproken hoe het daar nu mee staat. Volgens Van Hoof hoeft nog maar een beperkt aantal maatregelen worden afgerond en zal dat op zeer korte termijn gebeuren.

CDA, PvdA en GroenLinks reageren verrast. Zij willen op korte termijn een overleg plannen met Van Hoof. Bussemaker (PvdA) zegt dat de staatssecretaris „eerst moet bewijzen dat hij de nodige maatregelen heeft genomen”. Van Hijum (CDA) zegt dat de datum van 1 januari „niet heilig” is. Van Gent (GroenLinks) vindt het „niet netjes” dat de staatssecretaris bekendmaakt dat de grenzen wat hem betreft open kunnen, terwijl hij daar nog met de Kamer over moet praten. FNV Bondgenoten, de grootste bedrijvenbond, voelt zich overvallen. „Wij waren nog volop in overleg met het departement”, aldus een woordvoerder.

Voor werknemers uit Bulgarije en Roemenië, die begin 2007 toetreden, gaan de grenzen nog niet volledig open. Voor deze landen gaat een overgangsregime gelden.