Sanctie tegen Turkije splijt regeringen

Het voorstel van de Europese Commissie om de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de Europese Unie gedeeltelijk stop te zetten heeft in Europa zeer verdeelde reactie opgeroepen.

De Britse premier Blair bestempelde het voorstel van de Commissie als een „ernstige blunder”. Zijn Spaanse collega Zapatero riep de Europese regeringsleiders op „intensief te werken” aan het openhouden van de deur voor Turkije. Het voorstel van de Commissie wordt op 11 december besproken door de EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Later die week zal het waarschijnlijk ook aan de orde komen op de top van EU-regeringsleiders in Brussel.

De Franse president Chirac zei dat de EU „geen andere keus” heeft, gegeven de weigering van Turkije om zijn havens te openen voor vliegtuigen en schepen uit EU-lidstaat Cyprus. Ook de Duitse bondskanselier Merkel zei zich te kunnen vinden in het voorstel. Zij sprak van „een krachtig signaal”.

De Nederlandse regering steunt eveneens het voorstel van de Commissie, zo liet demissionair minister Bot (CDA, Buitenlandse Zaken) weten. Daarentegen pleitte een ruime meerderheid van CDA, PvdA en VVD in de Tweede Kamer voor volledige stopzetting van het toetredingsoverleg met Turkije. De Kamer bespreekt de kwestie dinsdag met minister Bot.

Europees commissaris Rehn (Uitbreiding) beklemtoonde dat Brussel wil blijven praten met Ankara. De onderhandelingen met Turkije zijn opgedeeld in 34 ‘hoofdstukken’. De Commissie stelt voor ze op acht terreinen, die de kern van de EU-samenwerking betreffen, op te schorten.

Rehn: „De trein is niet gecrasht, maar rijdt langzamer wegens werkzaamheden verderop. We gaan terug naar de normale snelheid, zodra Turkije de afspraken nakomt over toelating van Cypriotische schepen en vliegtuigen.”

De Turkse premier Erdogan zei gisteren teleurgesteld te zijn over het voorstel van de Commissie. „Laat ons dit nu niet als een opschorting zien, het gaat meer om een vertraging.” Hij liet opnieuw weten dat Turkije wat betreft Cyprus geen verdere „concessies” kan doen. Volgend jaar zijn er verkiezingen in Turkije en toezeggingen met betrekking tot Cyprus vallen slecht bij het meer nationalistische deel van het electoraat.

De Turkse president Sezer sprak gisteren kort na het nieuws uit Brussel zijn veto uit over een wetsvoorstel dat de eigendomsrechten van niet-moslims waarborgt.