‘Niet de deur dichtbombarderen’

Mariko Peters neemt bij GroenLinks de plaats in van Farah Karimi. Hiervoor werkte ze in Afghanistan. „Ik wil nu deze kant van het verhaal begrijpen.”

Haar vorige baas, de Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken, was een in Duitsland geschoolde Groene. Haar nieuwe baas is GroenLinks-leider Femke Halsema. Zo bezien is de overstap die Mariko Peters (1969) vandaag maakt van het Afghaanse ministerie van Buitenlandse Zaken (waar ze vanuit het Nederlandse departement gedetacheerd was) naar de GroenLinks-fractie in de Tweede Kamer een kleine.

Het contact tussen Peters, een GroenLinks-stemmer en passief partijlid, en de partij werd gelegd door Farah Karimi, tot gisteren lid van de Tweede Kamer. Zij deed de afgelopen jaren de buitenlandportefeuille voor GroenLinks en ging in die hoedanigheid enkele malen naar Afghanistan, waar ze Peters ontmoette. Karimi verdwijnt uit de Kamer, Peters neemt haar plaats in. Ook inhoudelijk: ze gaat de portefeuille buitenlands beleid doen.

U heeft in Afghanistan rechtstreeks voor de Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken gewerkt. Bent u niet bang dat Den Haag daarna tegenvalt?

„Het is inderdaad een heel ander perspectief. In de debatten hier in Nederland staat altijd het Nederlandse belang voorop en niet het Afghaanse. Het is daarom heel moeilijk om wederzijds begrip te houden. Maar GroenLinks is een internationaal georiënteerde beweging en ik wil nu deze kant van het verhaal begrijpen. De politieke dynamiek hier is van invloed op hoe het daar in Afghanistan gaat.”

In Afghanistan los je de problemen op aan de bron, hier zit je veel meer op afstand.

„Ik was geen veldwerker in Afghanistan, ik begaf me op het niveau van politici, diplomaten, ministers. Dat is een monolaag, en daar kom ik hier ook weer in terecht, alleen nu vanaf de andere kant. Ik wilde van jongs af aan veel van de wereld zien en heb dat tot nu toe op een geografische manier ingevuld. Maar inmiddels weet ik ook dat de wereld groot kan zijn door je juist te verdiepen in een aspect ervan.”

Was het niet moeilijk om een regering te dienen die een ander beleid voert in Afghanistan dan u zelf voorstaat?

„Dat was af en toe best een worsteling. De Nederlandse troepen in Afghanistan houden weinig rekening met de diversiteit binnen de Talibaan bijvoorbeeld. Aan de andere kant, de Afghanen beloofden ook dingen die ze niet waar konden maken. De Nederlandse missie wordt geleid door Defensie, en dat doet Henk Kamp op zich goed. Maar het militaire doel is het hoogste doel, terwijl de leiding op het allerhoogste politieke niveau zou moeten liggen, bij de premier en de minister van Buitenlandse Zaken. Dan is er ook meer ruimte voor ontwikkelingssamenwerking.”

Moet Nederland zich terugtrekken uit Afghanistan?

„Nee, dat kun je nu niet zomaar doen. Je kunt de missie wel inhoudelijk wijzigen.”

Wat zijn uw ambities als Kamerlid?

„De mensenrechten zullen de rode draad zijn in mijn Kamerwerk. Dat betekent dat ik me ga bezighouden met conflictpreventie. Het huidige buitenlandse beleid is te veel gemilitariseerd. We moeten geen deuren sluiten door bommen te gooien. Ik wil me ook voor internationale vrouwenrechten inzetten, de reproductieve rechten van vrouwen. Het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid is nu te weinig politiek, dat mag best wat meer gestuurd worden.”

U bent al actief geweest in de campagne. Bevalt het contact met de burger u?

„Ik raak buitengewoon geïnspireerd door de debatcultuur in Nederland.”

Vindt u dat GroenLinks deel moet uitmaken van een nieuwe coalitie?

„Nee, de uitslag van de verkiezingen is helder: CDA, PvdA en de SP zijn aan zet. Zij moeten het doen, totdat het echt aantoonbaar mislukt. Toen de uitslag binnenkwam moest ik wel even slikken. GroenLinks verloor een zetel, maar het hele beeld was versnipperd. Nu vind ik het spannend, het biedt de mogelijkheid om gelegenheidscoalities te sluiten. We moeten de komende vier jaar de progressieve peper in het beleid zien te stoppen.”

Dit is het derde deel van een serie interviews met scheidende en komende Kamerleden. Eerdere delen zijn te lezen op nrc.nl/binnenland