Kartel in rubber beboet

De Europese Commissie heeft een boete van totaal 519 miljoen euro opgelegd aan fabrikanten van synthetisch rubber wegens illegale prijsafspraken. Shell moet 160 miljoen euro betalen, het Italiaanse Eni 272 miljoen euro en het Amerikaanse chemieconcern Dow kreeg een boete van 64 miljoen euro.

Het kartel, waaraan ook het Duitse Bayer, het Tsjechische Unipetrol en het Poolse Trade-Stomil deelnamen, duurde van 1996 tot 2002. Het gaat om de synthetische rubbers BR (butadieenrubber) en ESBR (emulsie-styreenbutadieenrubber). Ze worden onder andere gebruikt in autobanden, voor slangen, in schoenzolen, golfballen en als isolatiemateriaal voor elektriciteit.

De boetes voor ENI, Shell en Bayer werden verhoogd omdat deze bedrijven eerder al deelnamen aan kartels. Bayer hoeft niets te betalen, omdat het als eerste het kartel heeft aangegeven bij de Europese Commissie.

De boete van 519 miljoen euro is de op één na hoogste die de Europese Commissie ooit heeft uitgedeeld voor kartelvorming. Dit jaar heeft Brussel al voor 1,8 miljard euro aan boetes opgelegd aan bedrijven die illegale prijsafspraken hebben gemaakt, een record. In september werden veertien Nederlandse bedrijven, waaronder Shell, beboet omdat ze verboden prijsafspraken hadden gemaakt over bitumen, een product dat wordt gebruikt bij de aanleg van wegen. De totale boete bedroeg toen 266,7 miljoen euro. Shell kreeg toen met 108 miljoen euro de hoogste boete, omdat het bedrijf volgens de Commissie „aanstichter en kopstuk” van het kartel was, en al eerder de fout inging.

Shell heeft in een reactie laten weten dat het bedrijf in 1999 alle activiteiten rond beide rubbersoorten heeft afgestoten. Tot die tijd zijn twee Shell-medewerkers bij de zaak betrokken geweest. Zij zijn niet meer werkzaam binnen Shell, dat het betreurt bij de zaak betrokken te zijn geweest.

De afspraken over rubber werden gemaakt in de marge van vergaderingen van de European Synthetic Rubber Association, onder andere in Milaan, Wenen, Amsterdam, Praag en Londen. Behalve informatie over prijzen werden ook gegevens uitgewisseld over de hoeveelheden rubber die aan klanten werden geleverd. Bij de hoogte van de boetes heeft de Commissie onder meer rekening gehouden met de duur van het kartel en de omvang van de bedrijven. Bij ENI, Shell en Bayer speelde mee dat ze al eerder fout zijn geweest.