‘Engel van Soweto’ bedotte Oprah

De Zuid-Afrikaanse Mama Jackie stal de harten van Amerikaanse celebs met haar weeshuis. Of speelde Mama Jackie maar theater?

JOHANNESBURG, 30 NOV. - Ze dineerde met Bill en Hillary Clinton. Ze kreeg Brad Pitt op bezoek, in Soweto. Ze werd uitgenodigd door de Verenigde Naties. En Oprah Winfrey noemde haar „een engel op aarde”. Jackie Maarohanye, beter bekend als de Engel van Soweto, stal de harten van beroemdheden en weldoeners met haar gratis school voor ruim 200 kinderen die door apartheid, misdaad of aids ouderloos zouden zijn geworden.

Oprah was zo door het verhaal van Mama Jackie geraakt dat ze direct een cheque van ruim een miljoen dollar uitschreef. En de Amerikaanse zender HBO zendt aanstaande zondag in het kader van Wereldaidsdag een documentaire uit over Mama Jackie.

Maar de Engel van Soweto heeft de boel bedonderd. Ze loog over haar school en ze dwong de ‘misbruikte’ kinderen hetzelfde te doen elke keer als een nieuwe fondsenwerver voor de deur stond. Dat beweert althans het Zuid-Afrikaanse televisieprogramma Carte Blanche, dat bekend staat om gedegen onderzoeksjournalistiek.

Het programma interviewde in 2001 een aantal kinderen onder de hoede van Mama Jackie. „Ik zag hoe het hoofd van mijn vader werd afgehakt”, vertelde een van de studenten toen voor de camera. „Mijn moeders maag werd opengereten door een speer en mijn vader werd doorzeefd met kogels”, vertelde Lebogang Makheta aan Carte Blanche. In hetzelfde interview beweerde ze ook dat haar zoontje het resultaat was van een verkrachting.

Maar dezelfde studenten geven nu toe die verhalen te hebben verzonnen, in opdracht van Mama Jackie. „Toen we naar de Verenigde Naties gingen, peperde ze ons in dat we maar beter flink moesten huilen. Meer dan op de andere dagen dat we hadden moeten huilen.” Lebogang gaf toe: „Mama Jackie droeg me op het verhaal precies te vertellen zoals ze het had opgeschreven. Dan zouden ze sponsors krijgen.” De moeder van Lebogang, nog springlevend, zei zich wel te hebben verbaasd over de verhalen die ze haar dochter hoorde vertellen. „Ik spreek niet zo goed Engels, maar ik heb Jackie wel gevraagd waarom al die kinderen huilden. En waarom ze zeiden dat ze wezen waren. Jackie zei: maak je niet ongerust. Het is maar theater.”

De gordijnen van Mama Jackie’s Ithuteng Trust school zijn al de hele week gesloten. De hekken zitten op slot en Mama Jackie weigert ieder interview. Bill Clinton, Oprah Winfrey en Nelson Mandela hebben inmiddels videobanden opgevraagd van Carte Blanche.

De zender HBO laat weten op de hoogte te zijn van „bepaalde beschuldigingen in de Zuid-Afrikaanse media”, maar gaat de documentaire aanstaande zondag toch uitzenden. „De film is in 2003 gemaakt en laat het fantastische werk zien van de kinderen van de Ithuteng Trust”, aldus een verklaring. De film won al drie prijzen in Hollywood en kreeg veel lof van de Amerikaanse acteurs Ben Affleck en Ashton Kutcher.