Stáp dan maar uit de EU!

Eurosceptische partijen zijn populair in Nederland.

Maar wie A zegt, moet ook B zeggen, vindt Daniel Cohn-Bendit. „Creëer dan maar welvaart zonder de EU.”

Is dat even schrikken: een politicus met een bevlogen verhaal over ‘Europa’. In Nederland!

Deze doodgewaande diersoort dook op daags na de Kamerverkiezingen, die winst opleverden voor de eurosceptische partijen SP, ChristenUnie en Groep Wilders. Na een verkiezingscampagne, waarin zelfs van oorsprong pro-Europese partijen het thema ‘Europa’ angstvallig meden. En als zij het al aanroerden, dan om te pleiten voor stopzetting van de toetredingsonderhandelingen met Turkije (VVD-leider Rutte), of om waardering uit te spreken voor de verlaging van de Nederlandse afdracht aan ‘Brussel’ (PvdA-leider Bos, gevraagd naar één ding dat premier Balkenende goed heeft gedaan).

In deze atmosfeer pleitte Daniel Cohn-Bendit met passie voor verdere Europese eenwording. De Duitser Cohn-Bendit – co-fractievoorzitter van de Groenen in het Europees Parlement (EP) en ‘Europeaan’ in hart en nieren – deed dat tijdens een lezing in het Amsterdamse debatcentrum Felix Meritis.

Op de van hem bekende wijze – weidse gebaren, sweeping statements – pleitte Cohn-Bendit voor een Europese Grondwet, terwijl die vorig jaar door een meerderheid van de Nederlanders en Fransen bij referendum is weggestemd.

In het hol van de leeuw kritiseerde hij Nederland om het vermeende verlies van „Weltoffenheit”, het openstaan-voor-andere-culturen dat ons land lange tijd tot drijvende kracht achter ‘Europa’ maakte.

Over de verkiezingen: „Wie het woord ‘Europa’ in de mond nam, werd behandeld of hij aids had.”

Over de uitslag: „Als een volk poker speelt, moeten zijn leiders dat maar uitdragen. De ‘nee’-zeggers moeten vooral gaan regeren. SP, creëer maar welvaart zonder hulp van de EU.”

U bent voor verdere Europese samenwerking. Dan bent u vast ook voor het plan van de Franse minister Sarkozy, voor een Europese ‘mini-Grondwet’?

Cohn-Bendit: „Dat betekent juist het einde van de Grondwet. Sarkozy wil alleen institutionele zaken regelen, zoals de stemverhouding in het EP. Het tweede en belangrijkste deel, over de grondrechten voor Europese burgers, komt dan nooit meer. De Grondwet is niet een tweetrapsraket, het is een eentrapsraket.”

Onze minister Bot wil minder ceremonieel vertoon. Noem de Grondwet niet langer Grondwet en verlaat het idee van een Europees volkslied.

„Belachelijk! Wat een provinciaals perspectief.” Geërgerd: „Dat is toch niet het probleem, dat mensen geen volkslied willen?”

Cohn-Bendit tovert twee mobiele telefoons tevoorschijn en drukt wat toetsen in. „O, excuus mevrouw, verkeerd verbonden!” Hij drukt op een paar knoppen op het andere apparaat en drukt het in het gezicht van de verslaggever. Als ringtone klinkt Beethovens ‘Ode aan de vreugde’, het ‘volkslied’ van Europa. Cohn-Bendit: „Hoort U dat? Dat is toch mooi?!”

Zeker. Maar Bot bedoelt: laat het zware begrip ‘Grondwet’ los, dan accepteren mensen een nieuw verdrag sneller.

„Maar dan krijg je ook een Grondwet zonder grondrechten. Want die wil Bot er, net als Sarkozy, niet in hebben. Schandalig! Een van die grondrechten is het recht op asiel. Dat betekent dat Europa nooit zomaar de grenzen voor vluchtelingen volledig mag sluiten.”

Hoe moet het dan?

„Duitsland, na 1 januari EU-voorzitter, moet een nieuwe Europese Conventie bijeenroepen. Zoals de Conventie die de huidige Grondwet heeft opgesteld. Die moet een kortere, eenvoudige tekst opstellen. Richtlijnen over de interne markt hoeven er helemaal niet in. Over het nieuwe voorstel moet gestemd worden per Europees referendum. Zegt een meerderheid van lidstaten en inwoners ‘ja’, dan krijgen de ‘nee’-stemmers de vraag: alsnog meedoen, of uit de EU?

U wilt gewoon een verkorte versie van de afgewezen Grondwet, waar de kiezer vervolgens niet op nationaal niveau over mag stemmen. Is dat niet juist het soort arrogantie dat de Nederlanders vorig jaar hebben bestraft? Bovendien denkt u wel érg zwart-wit. De Nederlanders zijn best voor de EU, het moet voorlopig alleen een tikje minder.

„Ik respecteer het Nederlandse ‘nee’. Maar een referendum moet ook consequenties hebben. Degenen die ‘nee’ stemden, zijn degenen die me ergeren omdat ze zomers met hun camper voor weinig geld door Europa willen toeren. Willen Nederlanders dat de Autobahn duurder wordt? Wil Nederland in z’n eentje concurreren met China? Wil Nederland in z’n eentje de Klimakatastrophe afwenden? Stáp dan maar uit de EU! Good luck, do it.”