‘Solana vertelde halve waarheid’

Het Europees Parlement voelt zich misleid door EU-buitenlandcoördinator Solana. Hij ontkende van geheime CIA-praktijken in op de hoogte te zijn, maar notulen weerspreken dat.

Ze zegt het al maanden. Europese regeringen moeten hebben geweten dat de Verenigde Staten in het geheim terreurverdachten vervoerden via Europese luchthaven, denkt Kathalijne Buitenweg, europarlementiër voor GroenLinks. Het bewijs stapelt zich al maanden op, en gisteren kwam er weer een stukje bij.

Gisterenmiddag presenteerde de Italiaanse europarlementariër Giovanni Claudio Fava zijn verslag. Hij is rapporteur van een parlementaire commissie die onderzoek doet naar de verhalen over geheime CIA-vluchten en geheime gevangenissen op Europees grondgebied. Ook Buitenweg is lid van die commissie.

Fava verwijst in zijn rapport naar een vertrouwelijk verslag van een bijeenkomst van vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering en de EU, in mei van dit jaar. Een functionaris van de Oostenrijkse regering, op dat moment voorzitter van de EU, stelde volgens dat verslag voor bekend te maken dat de VS en de EU „een dialoog” hadden geopend om afspraken te maken over de zogeheten renditions, het in het geheim transporteren van verdachten.

Is dat erg?

„Ja, het blijkt dat Solana, de buitenlandcoördinator van de EU, niet de hele waarheid heeft verteld toen hij voor onze commissie verscheen. Hij zei dat er slechts één keertje, in december vorig jaar, is gesproken met de VS over renditions. Dat blijkt niet te kloppen. Er is structureel overleg geweest. Als je voorstelt wat die Oostenrijkse functionaris voorstelt, dan ga je een grens over, vind ik.”

Wat vindt u van het rapport?

„Mensen willen natuurlijk een smoking gun, een foto van een geheime gevangenis bijvoorbeeld. Het is een beetje naiëf daar op te hopen. We zijn een parlementaire commissie met beperkte bevoegdheden. Een half jaar geleden zei men dat het onderzoek niets zou opleveren. Maar we zijn toch al een heel stuk verder gekomen, met dank ook aan de VS. En vooral de Amerikaanse president Bush, die zelf het bestaan van geheime gevangenissen heeft erkend.”

Wat moet er nu gebeuren?

„Er moet zo snel mogelijk een debat komen met de Raad [de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie, red.]. Momenteel is Finland voorzitter van de EU. Dus misschien moet de Finse minister van Buitenlandse Zaken naar het parlement komen, of de Finse premier. Iets hoogs, in ieder geval.”

Is het niet eigen aan geheime diensten dat ze geheime dingen doen?

„Natuurlijk, het is logisch dat de operaties van inlichtingendiensten geheim zijn. Maar de methoden die ze gebruiken niet. Wat kan wel, en wat kan niet? Dat zijn afwegingen die in een democratie moeten worden gemaakt door een volksvertegenwoordiging. Ik vind het ook niet erg dat er gevangenen worden uitgeleverd. Daar kunnen hele goede redenen voor zijn. Maar het moet wel op een legale manier gebeuren.”