De taal ís gans het volk

Wat had Balkenende tegen de informateur gezegd?

Verkeerde vraag.

Balkenende behoort tot de mensen die nooit iets zeggen, maar altijd iets aangeven.

Hij gaf het zelf aan toen hij na zijn onderhoud met Rein Jan Hoekstra de pers te woord stond, en aangaf dat hij tegenover ’s lands verkenner drie dingen had aangegeven: „Ik heb namens het CDA aangegeven dat we ons vol enthousiasme willen inzetten voor een kabinet met een nieuw elan, ik heb aangegeven wat in ons programma staat, en ik heb vooral aangegeven dat ik hoop dat alle partijen zich in het landsbelang constructief zullen opstellen.”

Meer had hij niet aangegeven.

Had hij op zijn beurt ook iets van de informateur gehoord?

Weer fout.

Mensen die iets aangeven in plaats van te praten, zijn tevens mensen die nooit iets horen, maar iets meekrijgen.

„Had de heer Hoekstra enig idee over een coalitie die kan rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer, meneer Balkenende?”

„Ik kan alleen maar aangeven dat ik daar niets van heb meegekregen.”

Het is opvallend dat de firma Van Dale Lexicografie wel elk jaar hoog van de toren blaast over honderd nieuwe woorden die ons vocabularium zogenaamd zullen verrijken, maar dat ze het nooit heeft over oude woorden die intussen totaal van betekenis zijn veranderd.

Wat was aangeven voordat Balkenende er mee vandoor ging?

‘Kun je me het zout even aangeven, moeder?’

‘Heeft u iets aan te geven?’

‘Als je de uitkeringstrekker in een Rolls Royce ziet rijden, moet je hem aangeven.’

Dus: overhandigen, verzwijgen dat je een bolletje hebt geslikt, of iemand er bij lappen. Nóóit praten of zeggen.

Ook meekrijgen heeft altijd vanzelf gesproken. In de jongste, veertiende, herziene uitgave van het nationale woordenboek, lezen we ter illustratie niet voor niets: ik heb voor tussen de middag drie boterhammen en een appel meegekregen. Niks horen, of vernemen, of te weten komen. Gewoon meekrijgen.

Zo kan ik zelf nog steeds niet wennen aan de manier waarop aan het tussenwerpseltje oké (dat je vroeger niet eens hoefde uit te spreken als je je duim maar omhoog had gestoken) de laatste tijd via bepaalde stembuigingen allerlei nieuwe al dan niet medemenselijke betekenissen worden gegeven.

‘Zullen we volgende week afspreken?’

‘Dat lukt niet meer. Ik hoor net van de dokter dat ik nog drie dagen te leven heb.’

‘Okeeeeh!’

Recht en slecht van taal klinkt voorlopig alleen de naamdraagster van de liberale koers-Verdonk – de mevrouw die als nummer twee op de VVD-lijst meer dan 620.000 stemmen kreeg: bijna 70.000 meer dan de nummer één. Ten overstaan van de verzamelde pers had ze gistermiddag in vier of vijf scheppen het politieke graf van Mark Rutte gegraven. En nadat ze zijn stoffelijk overschot alvast op de rand had gelegd zwoer ze dat ze altijd loyaal aan ’m zou blijven, want Brutus is een eerbiedwaardig man. Frits Bolkestein en Hans Wiegel zullen naar verluidt de uitvaartdienst verzorgen.

Ik ben benieuwd wat Balkenende heeft aangegeven toen hij het nieuws had meegekregen.

Naar dat Haagse café waar de koningsmoord werd voorbereid had het Radio 1 Journaal overigens een verslaggever afgevaardigd die er een uur te vroeg was, en die dus om de tien minuten even over niets moest praten.

„Ja, het is een hype”, sprak hij halverwege tot zijn anchorman in Hilversum. „Want de hele media is hier op afgekomen.”

De media is.

Later in de rubriek hoorde ik trouwens dat de NOS, bij wijze van scoop, de hand had gelegd op de perfecte vervalsing van een havo-diploma dat je via internet al voor 300 euro kunt bestellen.

Er ging me een licht op. En ik dacht bij mezelf: Oooohkéh!