Asielzoekers hét twistpunt PvdA en CDA

De PvdA wil een generaal pardon voor afgewezen asielzoekers van voor 2001.

Dat is een signaal aan Balkenende: ‘Neem ons serieus in de formatie.’

De verkennende gesprekken van informateur Rein Jan Hoekstra (CDA) waren nog niet begonnen, of het eerste breekpunt van de PvdA lag al op tafel. Via een omweg maakten de sociaal-democraten gisteren duidelijk dat zij een generaal pardon willen voor alle uitgeprocedeerde asielzoekers die onder de oude Vreemdelingenwet van 2001 vallen. Het CDA vindt dat onbespreekbaar.

PvdA-leider Wouter Bos gaat morgen, zodra de nieuwe Tweede Kamer is geïnstalleerd, meteen een spoeddebat met minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD) aanvragen. Het huidige, demissionaire kabinet van CDA en VVD is tegen zo’n pardon. „We hebben tijdens de hele campagne gezegd dat we dit als eerste na de verkiezingen wilden regelen”, zegt een PvdA-woordvoerder.

De PvdA weet dat een generaal pardon in de nieuwe Kamer kans maakt op een meerderheid. De linkse partijen PvdA, SP en GroenLinks zijn altijd voor geweest, net als de ChristenUnie. D66 is ook voor. Met de steun van de tweekoppige Partij voor de Dieren komen de voorstanders op 76 zetels, een nipte meerderheid dus.

Vlak voor het einde van de verkiezingscampagne maakte Wouter Bos een generaal pardon tot hoofdpunt voor de onderhandelingen voor een nieuw kabinet. De PvdA had meer belangrijke programmapunten, over de AOW en de hypotheekrenteaftrek. Maar een week voor de verkiezingen kwam Bos opeens met een zeven-puntenplan, waarin dat geen breekpunten meer waren.

Bos noemde in zijn plan wel de aanpak van armoede en probleemwijken, meer werk voor iedereen, het niet laten stijgen van de huren en betere zorg in verpleeghuizen. En hij noemde het generaal pardon. Zes van de zeven punten lijken bespreekbaar voor het CDA, maar het pardon is een principezaak voor de partijtop. De achterban is welwillender.

Meteen na de presentatie van het plan zeiden CDA’ers dat daar in een kabinet met het CDA nooit sprake van kan zijn. Belangrijkste argument: een generaal pardon is oneerlijk ten opzichte van de afgewezen asielzoekers die al vertrokken zijn. Ook voor de VVD is een generaal pardon niet onderhandelbaar. VVD-leider Mark Rutte zei gisteren dat dat „een signaal naar gelukszoekers” zou zijn. Ook Verdonk kan in problemen komen als de Kamer instemt met een pardon. Zij heeft gezegd dat er geen pardon komt zolang zij minister is.

De PvdA wil het deze week hard spelen. Het pardon is een van de weinige harde punten van de partij in de formatie. Het is daarom ook een signaal aan premier Balkenende dat de partij serieus genomen wil worden. De PvdA heeft zich geërgerd aan de houding van de premier vlak na de verkiezingen. Tijdens het nachtelijk televisiedebat zei Balkenende dat het CDA geen enkele partij uitsluit. Maar hij zei ook dat de andere partijen het moeten doen met het CDA „precies zoals het nu is, met ons program”.