Veel spoedopnames na verkeerde medicatie

Jaarlijks belanden ruim 19.000 mensen met spoed in het ziekenhuis wegens bijwerkingen na medicatiefouten. Dat blijkt uit een onderzoek van de vereniging van ziekenhuisapothekers NVZA en de Orde van Medisch Specialisten, dat morgen wordt gepresenteerd.

Het gaat om bijwerkingen die ontstaan na fouten bij het voorschrijven, afleveren of toedienen van geneesmiddelen. Met de opnames is jaarlijks ruim 85 miljoen euro gemoeid.

Het onderzoek werd uitgevoerd in 21 ziekenhuizen verspreid over Nederland, waarbij gedurende 40 dagen van alle acute opnames (met uitzondering van bevallingen, psychiatrische patiënten en kinderen) is onderzocht welke rol het geneesmiddelengebruik heeft gespeeld. De patiënten waarbij mogelijk sprake was van verkeerde medicatie, werden real-time gevolgd.

Van de gemiddeld ruim 738.000 spoedopnames per jaar blijkt 5,6 procent gerelateerd te zijn aan het geneesmiddelengebruik, waarvan bijna de helft (ruim 19.000) als ‘potentieel vermijdbaar’ werd omschreven. Het ging om twee keer zoveel mensen ouder als jonger dan 65 jaar.

De meeste patiënten gebruikten geneesmiddelen tegen diabetes, bloedstolling en ontstekingsremmers. De laatste – zoals het middel ibuprofen - zijn vrij verkrijgbaar bij de drogist. Het gaat met name om patiënten die meerdere geneesmiddelen tegelijk gebruiken, of die meerdere aandoeningen hebben, patiënten die voortijdig hun medicatie staken, verwarde patiënten en nierpatiënten.

Volgens onderzoeksleidster Patricia van den Bemt van de Universiteit Utrecht zouden veel van de medicatiefouten voorkomen kunnen worden, als patiënten die meerdere medicijnen gebruiken jaarlijks standaard „een APK-keuring” zouden krijgen. Daarbij zouden de behandelende artsen en de apotheker gezamenlijk moeten bekijken of de patiënt nog de juiste medicatie krijgt en of die ook wordt ingenomen. Ook zouden artsen en apothekers meer informatie moeten uitwisselen over hun patiënten.

De meeste patiënten die tijdens het onderzoek werden gevolgd, herstelden. Bijna 7 procent van de patiënten met bijwerkingen na medicatiefouten, kwam te overlijden.