Samen 112 zetels

Na een weekje piekeren ben ik eruit. Ik pleit voor een regering van centrum-linkse eenheid. Een regering die de rijen sluit tegen Wilders; de VVD de kans geeft om zich op haar toekomst te bezinnen; D66 om zichzelf ter discussie te stellen; de SGP om zich wegens fundamentalisme te laten verbieden; en de PvdD om zich op te heffen na een aantal succesvolle moties die Nederland tot ‘dierenwelzijngidsland’ maken.

Een regering kortom waarin CDA en PvdA samen met GroenLinks, de ChristenUnie en de SP het land besturen. De centrum-linkse eenheidscoalitie (CLE) heeft 112 zetels, en vertegenwoordigt dus driekwart van de kiezers. Tussen de partijen bestaan principiële tegenstellingen,maar ze vinden elkaar in een voorliefde voor solidariteit. De ethische spanningen in de coalitie – tussen de kosmopolieten en de nationalisten, tussen de christenen en de liberalen – zullen leiden tot debatten over Europa en globalisering, over individualisme en collectiviteit.

Omdat niet alle partijen nodig zijn voor een Kamermeerderheid hoeven individuele Kamerleden zich minder aan de fractiediscipline gebonden te voelen. Die Kamerleden kunnen zich door hun principes laten leiden. Het dualisme viert bovendien hoogtij als een regeringspartij tegen een wetsvoorstel kan stemmen zonder de coalitie op het spel te zetten.

Een centrumlinkse eenheid neemt de verkiezingsuitslag serieus: ze honoreert de roep om politieke verandering door te kiezen voor een unieke samenwerking. De CLE-coalitie zal zich de maat laten nemen op haar ‘sociale gehalte’ en haar principiële discussies. Menselijkheid zal de gedeelde norm zijn op de terreinen van integratie, onderwijs en zorg. Die unieke combinatie van gedeelde sociale doelen en ethische tegenstellingen zal Nederland weer toonaangevend maken.

Eigenlijk is er maar één argument tegen een CLE-coalitie: het ontbreekt vooralsnog aan een premierkandidaat die de partijen bij elkaar kan houden; die voorkomt dat het een kippenhok wordt. Job Cohen weer eens vragen? Ik voel ook wel wat voor de Maastrichtse burgemeester Gerd Leers.

Menno van der Veen

Publicist en programmamaker bij politiek en cultureel centrum de Balie in Amsterdam.