Irak is wel/niet in burgeroorlog

Verscheidene grote Amerikaanse kranten en televisiezenders hebben besloten dat het burgeroorlog is in Irak. Het Witte Huis echter wil nog steeds niet zover gaan: er is wel „een nieuwe fase” aangebroken in de situatie in Irak, gekarakteriseerd door een toename van het sektarisch geweld, maar dat betekent nog niet dat het land in een burgeroorlog is afgegleden.

„Als dit geen burgeroorlog is dan geven [de Irakezen] er de voorkeur aan niet mee te maken waarop een echte [burgeroorlog] kan lijken”, zei gisteren de correspondent van de televisiezender CNN in Bagdad. Concurrent NBC meldde tegelijk maanden te hebben geaarzeld om de term burgeroorlog te gebruiken maar nu na een nieuwe bloedige week daartoe de beslissing te hebben genomen. Vorige week had (onder andere) de zwaarste bomaanslag in Irak plaats sinds het begin van de oorlog in maart 2003 – 215 doden in Sadr City in Bagdad.

NBC-presentator Matt Lauer en een militaire deskundige legden de kijkers precies uit wat een burgeroorlog volgens hen is: een conflict tussen ten minste twee groepen van eenzelfde land die geweld gebruiken om politieke doelen te bereiken terwijl de regering niet in staat is tussenbeide te komen. Wat er in Irak gebeurt valt volgens hen in die categorie.

The Los Angeles Times zet het woord burgeroorlog voortaan niet meer tussen aanhalingstekens en The New York Times, die tot dusverre schreef dat Irak „op de rand van burgeroorlog” verkeerde, heeft ook besloten dat het burgeroorlog is. Wel bepaalde hoofdredacteur Bill Keller gisteren dat de term „voorzichtig” moest worden gebruikt om een ingewikkelder situatie niet tot één civiel conflict terug te brengen. De krant schreef zondag dat dat in de Verenigde Staten zo verwoed over het woord burgeroorlog wordt gediscussieerd omdat „een groot aantal politici, met name voorstanders van de oorlog, van mening is dat dat het nationale consequenties heeft om [de situatie in Irak] als burgeroorlog te kwalificeren”.

Een van president Bush’ naaste adviseurs, Stephen Hadley, gaf gisteren toe dat de situatie wel verergert. Maar, zei hij, „de Irakezen spreken niet van een burgeroorlog, de regering van nationale eenheid spreekt niet van burgeroorlog”.

President Bush zelf antwoordde vanochtend op weg naar Riga op een vraag wat het verschil is tussen het huidige bloedvergieten in Irak en burgeroorlog dat de laatste bomaanslagen onderdeel waren van een negen maanden oud patroon van aanslagen door Al-Qaeda extremisten die erop zijn gericht om tot sectarisch geweld aan te zetten door vergelding uit te lokken. Vanochtend vielen zeker tien doden bij geweld in Irak. (AFP, Reuters)