Hartklep

Prof. dr. ir. Frank Baaijens, decaan van de faculteit Biomedische Technologie van de TU Eindhoven, spreekt morgen om 11.45 uur over weefselkweek voor hart- en vaatziekten bij Studium Generale. Blauwe zaal, Auditorium, Den Dolech, Eindhoven.

In Eindhoven werken technologen en biomedici samen aan de ontwikkeling van biologische vervangers voor defecte hartkleppen en bloedvaten. Hiervoor worden cellen uit het eigen lichaam van de patiënt in een bioreactor opgekweekt. Binnen enkele jaren verwachten we de eerste toepassingen, vertelt hoogleraar Frank Baaijens. Op den duur zou je hiermee per jaar in Europa zo’n 6000 patiënten met een aangeboren hartklepafwijking kunnen helpen.

Wat is er mis met gewone kunsthartkleppen?

Baaijens: „Tot nog toe worden donorkleppen van een mens of varken gebruikt, en op latere leeftijd kunstkleppen, meestal van staal met kunststof. Maar bij een kind met een aangeboren hartklepafwijking zijn dan vaak nog vervolgoperaties nodig om steeds grotere hartkleppen aan te brengen of een beschadigde klep te vervangen. Dat is belastend. Bovendien ontstaat steeds meer littekenweefsel, met kans op complicaties. Het grote voordeel van onze biologische substituten is dat ze met het lichaam van jonge kinderen meegroeien en op den duur zul je ze niet van natuurlijke hartkleppen kunnen onderscheiden.’’

En gaat dat lukken?

„Jazeker. Onze collega’s van de Universiteit van Zürich hebben al in 2000 een schaap met biologische hartkleppen uitgerust en recent hebben ze ook laten zien dat een groot bloedvat, een pulmonale arterie, meegroeit met een schaap.’’

Hoe maakt u zo’n hartklep?

„We zaaien lichaamseigen cellen uit een groot bloedvat op een dragermateriaal van biologisch afbreekbare kunststof. Dan volgt een heel complex samenspel van allerlei celtypes. In de bioreactor laat je die klep al openen en sluiten. Hij wordt getraind met de juiste drukbelasting. Na een week of vier is dan een echte, levende hartklep op de gewenste maat gekweekt, met alle biomoleculaire kenmerken van de hartklep van een pasgeborene. Dierproeven moeten nu uitwijzen hoe zo’n klep verder groeit. We verwachten dat de groei stopt als de drager volgroeid is. Nieuwste ontwikkeling is het opkweken van nieuwe hartkleppen uit stamcellen van een foetus met aangeboren hartafwijking. Na de geboorte kun je dan snel opereren. ’’

Marion de Boo