Feestballet mixt kunst en vermaak

Dans: The Return of Ulysses door het Kon. Ballet van Vlaanderen. Choreografie: Christian Spuck. Tournee Nederland 2007. Inl: www.balletvlaanderen.be

Het ballet The Return of Odysseus van de Duitser Christian Spuckgaat niet over de Griekse held Odysseus en diens omzwervingen, maar over diens vrouw Penelope, die op hem wacht en een leger vrijers van zich af moet houden.

Het ballet, opgevoerd door het Koninklijk Ballet van Vlaanderen, begint knallend, met het slot van Homeros’ epos: Odysseus schiet bij terugkomst de minaars van zijn vrouw dood, met de hulp van godin Athena. Daarna zien we vooral de voorafgaande scènes aan het hof van Penelope, die verveeld rozen uitdeelt aan haar minaars, seksueel wat met zich laat sollen en vooral haar rol als sombere eenzame vrouw vervult. Ze is na twee decennia zozeer vergroeid met haar rol dat ze Odysseus uiteindelijk niet herkent en niet anders kan dan terugvallen in haar wachtrol.

Spucks keuze voor het perspectief van Penelope heeft de nodige consequenties: schrijver Homerus heeft in het verhaal van de thuiskomst niet veel rollen voor vrouwen geschreven, daarom laat Spuck de dames van het corps de ballet de intermezzo’s dansen. Een beetje als in een musical: lekker unisono, strak gechoreografeerd. Het theatrale verhaal wordt vooral gedanst op verschillende muziekstukken van Henry Purcell, live en warm weemoedig gespeeld door deFilharmonie onder leiding van Benjamin Pope en gezongen door sopraan Susanne Duwe. De swingende intermezzo’s worden vaak gedanst op liefdeschansons van Charles Trenet of Doris Day.

Muzikaal is de avond daardoor één groot feest, hoewel de intermezzo’s het verhaal ook afremmen. En aan het hof gebeurt toch al niet veel: Penelope’s wachtdagen lijken erg op elkaar. Spuck vult de leemte op met humor. De weergod Poseidon waggelt hilarisch heen en weer met zwemvliezen en een reuzentutu, godin Athene is een reisleidster met megafoon.

Spuck (1969) is ex-danser bij William Forsythe’s Ballet Frankfurt, en diens theatrale invloed is hier merkbaar. Toch is hij geen Forsythe-adept. Hij heeft de neiging elke noot van Purcell op te willen vullen met een beweging. Voor de prachtige danseres Eva Dewaele moet de vertolking van Penelope een uitputtingslag zijn.

Met The Return of Ulysses heeft artistiek leidster Kathryn Bennets een stevig fundament gelegd voor de nieuwe koers van het gezelschap, dat tot voor kort een kruising was tussen het Nederlandse Nationale Ballet en een musicalgezelschap. Na Forsythe’s Impressing the Czar vorig jaar, toont het Koninklijk Ballet Vlaanderen opnieuw esprit. Spuck maakt een zeer onderhoudende avond met klassieke spitzen, stevige moderne dans, grappig theater en heerlijke muziek. Een perfecte balans tussen entertainment en kunst.