Het afscheid van de Totaal Grijns

Boer Gerrit bewaarde het bosje bloemen dat hij voor de door hem gevonden vrouw Inge meegenomen had, tot hij de volle aandacht van de camera had. Er zat ook nog een cadeautje bij, zijn huissleutel en een pareltje, verpakt in een oesterschelp. „Hij kan wel romantisch zijn”, zei Yvon Jaspers, de presentatrice van Boer zoekt vrouw tevreden. „Ja soms”, zei Inge met nauw verholen trots. Misschien moet ze thuis ook af en toe eens een cameraman uitnodigen.

Gerrit Zalm had het vrijwel net zo aangepakt ’s ochtends. Eerst zeker zijn van een camera, dan pas met zijn verrassing op de proppen komen: Ik ga. Zou hij Buitenhof speciaal hebben opgebeld om te vragen of-ie mocht komen als-ie een nieuwtje had? Oh nee, zoiets gaat gewichtiger natuurlijk: ik heb een primeur voor jullie. ’t Gaf geen enorme knal, maar goed, nieuws is nieuws. En dus probeerde Clairy Polak de minister meteen al tot terugblikken en roddelen te verleiden. Wat is het verschil tussen Kok en Balkenende? Wat is het verschil tussen Bos en Balkenende? Wat zijn de zwakheden van Balkenende en Bos? Alleen op dat laatste gaf Zalm antwoord: de zwakte van Bos, „maar die is hij nu kwijt” zei hij erbij, was dat hij nooit tegenslag had gehad. Nu wel. Dat is goed voor een politicus. Verder keuvelde de minister heel ontspannen, nog nooit zó’n ontspannen Zalm gezien. Ook de Totaal Grijns was verdwenen. Hij leek eigenlijk best aardig.

Intussen was het de laatste keer Boer zoekt vrouw gisteravond. Jammer. Je raakt aan de mensen gehecht. Maar toegegeven, toen ze eenmaal allemaal een vrouw hadden gekozen ebde de spanning weg en was die voortdurende camera bij de prille liefde eigenlijk nogal gênant. Men is als kijker wat dubbelhartig: enerzijds wil je alles zien, anderzijds denk je „laat die mensen met rust”. Het was bij allemaal na drie maanden nog aan, behalve bij Jochem en Marieke. En van de zeer verlegen en zeer eigenzinnige Jochem hadden we het al zien aankomen. Toen hij met Marieke in Genève was zei hij: „Ik zal bij het woord Genève altijd aan Marieke moeten denken.” Dan leef je je al in je nostalgische terugblik in van later, als je uit elkaar bent.

Gistermiddag, de zondag is een fijne televisiedag, zagen we ook al iets voor het laatst: de masterclasses van pianist Daniel Barenboim. Hij stortte zijn wijsheid en ervaring uit over een jonge pianist die alles leek te begrijpen. Het ging over een Beethovensonate, maar het leek wel over het hele leven te gaan. Sprekend over een maat die iets volkomen onbekends oproept en die nog een keer terugkomt, zei hij: „De eerste keer denk je: Wat is het?, de tweede keer: Hoe leef ik ermee?” Over de opbouw van het stuk merkte hij op dat je juist in een heel strakke structuur naar de momenten van vrijheid moet zoeken, om de strengheid van de structuur te onderstrepen. Hij vroeg aandacht voor een dissonant die luid en duidelijk moest klinken: „Ga er niet te snel van weg, het is te belangrijk.” Een psycholoog zou, pratend over iemands moeilijkheden, precies dezelfde dingen kunnen zeggen.

Helaas, we gaan hem missen, maar bij NPS Arena verzinnen ze wel weer iets anders, want dat programma heeft allemaal leuke ideeën (de meesterlijke mini-opera’s!) en filmpjes (een reportage over Rod McKuen die regelrecht meeslepend was – en niet omdat hier een doorgewinterde McKuen fan zat te kijken).

Het is echt feest aan het eind van de zondagmiddag, je kunt bijna niet geloven dat zoiets nog bestaat en dat we er geen actie voor hoeven te voeren om het te behouden, waarna het dan toch verdwijnt omdat de kijkcijfers niet verpletterend zijn.

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen