Geen champagne voor zwak Ajax

Ajax leed gisteren een pijnlijke nederlaag bij Sparta.

De titelkandidaat verloor al drie keer in de competitie.

Wat het seizoen van de Europese comeback en de eerste landstitel sinds 2004 moest worden, dreigt voor Ajax opnieuw een teleurstellende voetbaljaargang te worden. Gistermiddag ging de Amsterdamse club pijnlijk met 3-0 ten onder bij Sparta in Rotterdam.

De nederlaag vormt het voorlopige dieptepunt van een hele zwakke novembermaand, die werd ingezet met een thuisnederlaag tegen landskampioen PSV. Door de winst van AZ uit bij Heerenveen (1-3) zakt Ajax bovendien naar de derde plaats in de eredivisie. Ajax heeft al zes punten minder dan de koploper PSV, die steeds vlotter de zeges binnenhaalt. Zaterdagavond won de club uit Eindhoven makkelijk met 5-0 van FC Utrecht. Daardoor lijkt de competitie stilaan in een definitieve plooi te vallen.

Nog voor de aanvang van het seizoen, halverwege augustus, dronk Ajax al champagne. In het duel om de Johan Cruijff-schaal werd landskampioen PSV verslagen met 3-1. Het moest de opmaat worden voor een succesvol seizoen, waarin PSV opnieuw het vuur aan de schenen zou worden gelegd. In 2005-2006 leed Ajax tien competitienederlagen, eindigde pas vierde in de stand en kon alleen dankzij het nieuwe play-offsysteem een plaats in de voorronde van de Champions League afdwingen.

Met de terugkeer van routinier Jaap Stam en aanwinsten als de Spaanse middenvelder Gabri en vleugelspits Kenneth Perez presenteerde Ajax zich als een serieuze titelpretendent. Volgens het beleidsplan moet de club structureel tot de beste zestien van Europa horen, en eens in de twee seizoenen de landstitel binnenhalen.

Maar de eerste ontgoocheling kwam al snel. Het nietige FC Kopenhagen versperde Ajax de weg naar de groepsfase in de Champions League, zowel financieel als sportief een fikse tegenvaller. Toen al kwamen de gebreken van de Amsterdamse club naar boven: soms speelt het team van oefenmeester Henk ten Cate te onvolwassen. Frivool aanvalsspel verzandt dan in jeugdige onbezonnenheid, achterin worden te veel kansen en doelpunten weggegeven. Bovendien worstelt spits Klaas-Jan Huntelaar al een heel seizoen met zichzelf. Huntelaar scoorde pas vier keer, tegenover 33 keer vorig seizoen, 17 voor Heerenveen, 16 voor Ajax. Een maand na de blamage tegen Kopenhagen verloor Ajax in de competitie kansloos van Roda JC.

Ook gisteren op Het Kasteel kwamen de beperkingen van Ajax weer boven. Wesley Sneijder kreeg al na 13 minuten rood na een scheldpartij met de scheidsrechter. Hij noemde Ruud Bossen een ‘tyfushond’ net nadat hij al geel had gekregen. Vorige week al had Perez een lijnrechter uitgescholden voor ‘kankerneger’, waarvoor hij dit weekend zijn excuses aanbood, en Ten Cate riep ‘eikel’ naar een journalist van Het Parool, wat duidt op de toenemende nervositeit bij de Amsterdamse club. Ten Cate werd gisteren na kritiek op de assistent-scheidsrechter tijdens de rust naar de tribune gestuurd. Hij noemde Bossen ook herhaaldelijk een ‘moraalridder’.

Zonder de creatieve Sneijder kwam Ajax gisteren nauwelijks aan voetballen toe. Een gretig Sparta verkeerde nooit in de problemen en smeerde Ajax de grootste nederlaag van het seizoen aan.

Na de 0-1 thuisnederlaag tegen PSV kon Ajax nog argumenteren dat het degelijk had gespeeld, maar onvoldoende kansen had gecreëerd. Toen nog opperde Ten Cate dat het verschil wordt gemaakt in de onderlinge wedstrijden met PSV en AZ en enkele subtoppers, zoals Feyenoord en Twente. De rest van de tegenstand vormde volgens Ten Cate geen probleem, want „te zwak.” Die voorspelling blijkt twee weken later niet geheel accuraat te zijn geweest.

Tegen Twente verspeelde Ajax vorige speelronde al twee punten na een troosteloze puntendeling. Maar met een nederlaag bij het kleine Sparta had Ten Cate geen rekening gehouden. Erger nog is dat van het verlangde en beoogde dominante voetbal tegen Twente en Sparta niets was te zien. Midweeks maakte Ajax in het UEFA-Cupduel bij Sparta Praag ook al een hele fletse indruk. In de competitie haalde het nu één punt uit drie wedstrijden, in vier duels kon het niet één keer scoren.

Het lijkt erop dat Ajax straks moet hopen op een gelijkaardige dip bij lijstaanvoerder PSV om nog volop te kunnen meedoen voor de landstitel. Maar voorlopig laat de formatie van Ronald Koeman een steviger indruk na dan het jonge Ajax van Ten Cate. Als PSV die lijn kan doortrekken, heeft Ajax de champagne voor dit seizoen alweer gehad. Van champagnevoetbal is sowieso geen sprake.