Braziliaanse spits Alves kiest bewust zware route

Alves Foto ProShots Sc Heerenveen - Genclerbirligi SK 2-2, vriendschappelijke wedstrijd, Beetsterzwaag, 22-07-2006. Afonso Alves Pro Shots

Heerenveen1AZ3

Ruststand 1-1. 19. Alves 1-0. 27. Arveladze 1-1. 81. Koevermans 1-2. 84. Martens 1-3. Scheidsrechter: Nijhuis. Toeschouwers: 26.000.

Aanvankelijk wees Afonso Alves, het nieuwe paradepaardje van Heerenveen, zijn team nog de weg. Maar de Braziliaan kon niet voorkomen dat de kwaliteiten, fitheid en souplesse van AZ in het Abe Lenstra Stadion de doorslag gaven. Toch pikte de 25-jarige Alves weer zijn doelpuntje mee. Nog steeds voert de spits met inmiddels elf treffers de topscorerslijst aan. Al heeft hij gezelschap gekregen van PSV’er Jefferson Farfán en voelt hij de hete adem in de nek van onder anderen Danny Koevermans (AZ) die tegen Heerenveen een belangrijke treffer maakte.

Afonso Alves Martin Junior groeide op in de sloppenwijken van Belo Horizonte. Voetballen op straat was in zijn jeugd het enige tijdverdrijf. Aan talent ontbrak het hem niet, maar het geringe inkomen van zijn vader voorkwam dat hij zich al snel kon aansluiten bij een club. Toch werd Alves reeds op zijn vijftiende opgenomen in de selectie van Atletico Mineiro. Zijn trainer was Emerson Leao, keeper van het nationale elftal in de jaren zeventig.

Was hij een echt toptalent geweest, dan zou hij zeker een transfer hebben afgedwongen naar een grote internationale club. Hij koos ervoor via een omweg hetzelfde doel te bereiken. En het pleit voor Alves dat hij niet terugdeinsde voor een zware route. De palmen en de zon van Belo Horizonte ruilde hij in voor de kou en somberheid van het Zweedse Örgryte IS. Na een jaar werd hij aangetrokken door Malmö FF, waar hij een spitsenduo vormde met Ajacied Markus Rosenberg. In vijf seizoenen Zweedse competitie maakte Alves 52 doelpunten in 94 wedstrijden. En sinds afgelopen zomer beschouwt hij Heerenveen als de springplank naar een Europese topclub. De Friezen trokken zo’n kleine vijf miljoen euro uit voor de opvolger van de naar Ajax vertrokken Klaas Jan Huntelaar.

Het blijft de vraag of Alves inderdaad een ster in wording is. In het strafschopgebied zorgt hij voortdurend voor gevaar. Dan hebben verdedigers, zoals Barry Opdam gisteren, hun handen vol aan de atletische speler. Maar erbuiten is het toch behelpen. Zowel met de bal als zonder. Het heeft trainer Gertjan Verbeek de nodige hoofdbrekens gekost om Alves in te passen. Want bij balverlies moet je niet te veel defensieve arbeid van hem verwachten. En Alves is in zijn acties juist heel onberekenbaar. Verbeek: „Dat is zijn kracht, omdat verdedigers nooit weten wat hij gaat doen, en tegelijkertijd ook zijn zwakke punt. Hij heeft een vreemde techniek. Want hij kan op een heel knullige manier de meest eenvoudige ballen inleveren bij de tegenstander. Hij legt dus heel veel risico’s in zijn spel.”

Uiteindelijk besloot Verbeek het elftal maar rond de Braziliaan te bouwen. Hij koppelde in een 4-4-2-systeem de beweeglijke Lasse Nilsson als tweede spits aan Alves en versterkte het middenveld om het balverlies op te vangen. Daardoor moest rechtsbuiten Ugur Yildirim een stapje terugdoen. „Het heeft allemaal best veel voeten in de aarde gehad”, erkent Verbeek. „Maar je wilt Alves toch ook niet in een keurslijf laten voetballen. Hij is zeer snel, fysiek sterk en scoort makkelijk. Die sterke punten wil je benutten. Jammer dat zijn doelpunten de laatste weken niet gepaard gingen met goede resultaten. We moeten dus ook zorgen dat we niet te veel afhankelijk van Alves worden.”

Zijn ambitie heeft hem naar Heerenveen gedreven, maar verder past Alves zich aan als een Braziliaan. Hij is de Engelse taal niet machtig en spreekt slechts een paar woorden Nederlands. „Daar zijn we al blij mee”, vertelt Verbeek. „Wij houden ervan dat voetballers zich aanpassen aan onze cultuur. En wil je niet als een zombie in de kleedkamer zitten, dan moet je ook een beetje Nederlands spreken. Voorlopig kan Alves alleen wat Zweeds praten met Petter Hansson en Lasse Nilsson.”

Laatstgenoemde bereidde in de eerste helft de treffer van Alves voor. De Braziliaanse topscorer hoefde slechts op de goede plek te staan. Heerenveen maakte het AZ in die fase nog moeilijk door met drie verdedigers te spelen op de twee spitsen van AZ, Shota Arveladze en Koevermans. Daardoor kon de thuisploeg met een sterk bezet middenveld opereren. Zeven minuten na het openingsdoelpunt profiteerde AZ volgens Verbeek van de desorganisatie bij Heerenveen door het uitvallen van Yildirim. Het was niettemin een perfecte aanval die Arveladze afrondde.

In de tweede helft leek AZ aanvankelijk aan dezelfde kwaal te lijden als vorige week in De Kuip. Veel kansen, geen doelpunten. Tot Barry Opdam een doeltrap nam voor de na een blessure nog kwetsbare keeper Khalid Sinouh. De bal vloog over de middenlijn en daalde neer tussen Hansson en Michel Breuer, die beiden verzuimden in te grijpen. Koevermans sloeg vervolgens toe. De Belg Maarten Martens, een van de betere AZ-spelers, maakte de nederlaag van Heerenveen definitief.