Diplomatieke rel Rwanda-Frankrijk

Rwanda heeft gisteren zijn ambassadeur uit Frankrijk teruggeroepen uit woede over de arrestatiebevelen die een Franse rechter woensdag uitvaardigde tegen negen naaste medewerkers van president Paul Kagame. Ambassadeur Emmanuel Ndagijimana is donderdag uit Parijs vertrokken „voor overleg”.

„Frankrijk is erop uit onze regering te vernietigen. We zien geen reden om banden te onderhouden met een vijandig land”, zei minister van Buitenlandse Zaken Charles Murigande gisteren. Hij gaf de Franse ambassadeur in Kigali 24 uur om te vertrekken, andere Franse diplomaten moeten het land binnen 72 uur verlaten.

De Franse anti-terreurrechter Jean-Louis Bruguière acht Kagame en de negen, onder wie legerleider James Kabarebe, verantwoordelijk voor de moord op oud-president Juvenal Habyarimana op 6 april 1994. De dag erna begon de genocide die aan 800.000 Hutu’s en Tutsi’s het leven zou kosten.

Kagame zelf zou een week eerder zijn voornamelijk uit Tutsi’s bestaande rebellenbeweging RPF de opdracht hebben gegeven tot het neerschieten van het vliegtuig van de Hutu Habyarimana. Volgens Bruguière beschikte alleen het RPF over de raketten waarmee het toestel is neergehaald. De Franse rechter onderzocht de zaak omdat de bemanning Frans was. Omdat Kagame onder het Franse strafrecht als staatshoofd immuniteit geniet, heeft Bruguière het Rwanda-tribunaal in Tanzania geadviseerd Kagame te vervolgen.

„De aanklager accepteert van niemand in de wereld instructies”, reageerde een woordvoerder van het tribunaal. „De crash heeft de genocide niet veroorzaakt.” Kagame zelf heeft altijd betrokkenheid ontkend en noemde de rechter „een poseur, een politicus”. In Kigali waren gisteren 25.000 Rwandezen op de been voor een anti-Franse demonstratie.

Een door de regering ingestelde commissie is eind vorige maand begonnen met de getuigenverhoren naar mogelijke Franse betrokkenheid bij de genocide. Kagame heeft Frankrijk ervan beschuldigd Hutu-milities (de Interahamwe) op te leiden en te bewapenen. Frankrijk concludeerde in 1998 na een parlementair onderzoek geen verantwoordelijkheid te dragen voor de genocide, maar erkende wel „strategische fouten.” (AP, AFP, Reuters, BBC)