Bush duikt overal op

„I know what it means/to miss New Orleans”, zingt Louis Armstrong aan het begin van When the Levees Broke, een vier uur durende tv-serie van Spike Lee over de orkaan Katrina.

Zoals wel vaker tijdens IDFA krijgt zo’n serie, op één lange dag of avond vertoond in de versleten zaal van Cinerama, het karakter van een epos. De traagheid geeft het verhaal zijn gewicht, het zorgt dat individuele lotgevallen één mozaïek vormen. Dammen van burgervertrouwen bezwijken. 911 neemt geen telefoontjes meer aan. Er komt geen drinkwater, geen voedsel, geen medicijnen die het leven van je moeder hadden kunnen redden.

Spike Lee vlecht door zijn serie beelden van de optocht tijdens Mardi Gras, New Orleans’ carnaval, om de spirit van de bewoners te laten zien. En hij maakt een uitstapje naar de wereldwijde dimensie van de lokale ramp.

De opwarming van de aarde zorgt voor meer orkanen; het boren naar olie voor de kust van Louisiana voor de opwarming van de aarde. Louisiana kan het herstel van New Orleans niet betalen omdat de landelijke regering meer dan drie mijl buiten de kust naar olie boort, zodat de inkomsten naar Washington vloeien en niet naar Louisiana.

Enter George Bush, IDFA’s favoriete schurk en recordhouder van cameo’s op het festival. Als ware hij een personage van Woody Allen, George W. duikt telkens op. De verarming van Louisiana, de opwarming van de aarde, de uitputting van fossiele brandstoffen, het uitknijpen van arme sloebers door meedogenloze creditcardmaatschappijen – Bush zorgde dat het erger werd.

In het kielzog van Bush treft de IDFA bezoeker regisseur Michael Moore. Diens methode van het mengen van oude voorlichtings- en bedrijfsfilmpjes met cartoons, grafieken en interviews met wetenschappers en politici sijpelt nu door in de projecten van mindere goden, en dat zorgt op de eerste festivaldag meteen voor déjà vu’s. Bij Crude Impact van James Wood, bijvoorbeeld, een film over de politieke en ecologische gevolgen van onze afhankelijkheid van olie. Of bij Maxed Out, waarin James Scurlock de Amerikaanse verslaving aan schulden onderzoekt.

Ook in Maxed Out komen getroffenen overigens aan het woord, maar hier fungeren ze alleen als woedeopwekkend middel. Ze krijgen niet de kans om, zoals bij Spike Lee, met hun verhaal hun waardigheid te tonen.

When the Levees Broke. Zo 14.30 City 1. Maxed Out. Zo 19.45 City 3. Crude Impact. Do 22.00 City 6. Inl. www.idfa.nl