Wie er nog meer verslaafden bij zet, veroorzaakt escalatie

Waar winden stedelingen zich over op? In Rotterdam moeten daklozen de Pauluskerk uit. Maar in andere buurten zijn ze niet welkom.

Van daklozen die je op straat een euro vragen kijken ze in Kralingen niet meer op. „Ook niet een halve euro?” lispelt een man. De zwervers drentelen voor het gebouw Havenzicht, waar ze ’s nachts kunnen slapen en waar ze bij ziekte worden verpleegd. Soms is de overlast groter. Dan duiken er daklozen in de struiken om hun behoefte te doen. Alcoholisten slapen er hun roes uit. En er worden drugs verhandeld.

De buurt Kralingen-West heeft ermee leren leven, sinds er dertig jaar geleden een nachtopvang voor daklozen werd gevestigd. Maar er zijn grenzen, zeggen omwonenden. Wat de buurt niet wil accepteren, is dat binnenkort het gebouw wordt gesloopt en vervangen door een betere accommodatie, en dat in de tussenliggende periode van drie tot vijf jaar een zestig meter lange keet wordt opgericht op het grasveld van de Willem Ruyslaan. Voor opvang overdag. „Dat willen we niet”, zeggen de bewoners. „De overlast zal verdubbelen.”

Op de ramen van de flats hangen pamfletten tegen de dagopvang. Gedrukt door de actiegroep Opstand in Kralingen. Woordvoerder Willem de Roon: „Er staan zeven scholen in de omgeving. Dit is bovendien een risicobuurt met veel mensen die er sneller op los slaan dan anderen.” Wie er overdag nog meer verslaafden bij zet, veroorzaakt escalatie. „Laatst staat hier een kerel heroïne in z’n donder te spuiten om de spuit vervolgens aan een kind te overhandigen. Die man hebben ze met z’n allen in het water gegooid.”

Het gaat om de opvang van enkele tientallen daklozen uit de Pauluskerk, over wie dominee Hans Visser en zijn vrijwilligers zich ontfermen. De Pauluskerk gaat over een half jaar dicht om te worden gesloopt. Wethouder Jantine Kriens is al maanden bezig de groep elders onder te brengen. „Tijdelijk”, stelt ze. Want over een paar jaar moeten de in totaal drieduizend dakloze Rotterdammers met veelal psychiatrische aandoeningen individueel worden behandeld in een zorginstelling. Voor zestig zware gevallen, zorgmijders, heeft wethouder Kriens al plaatsen geregeld in Drenthe.

Het plaatsen van al die daklozen kost enige jaren. Tot die tijd wordt de grootste groep verslaafden ondergebracht in een gebouw achter het Hofplein, in het centrum van de stad. De bouw van deze opvang heeft maanden vertraging opgelopen nadat omwonenden met succes een beroep hadden gedaan op de rechter. Die oordeelde dat de gemeente zwart op wit had moeten garanderen dat de opvang tijdelijk is. Nu denken omwonenden toch mee. „Als de opvang er komt, willen we in elk geval zorgen dat er zo min mogelijk overlast is”, zegt Cor Lecker, secretaris van de bewonersvereniging Delftse Poort. „Zodat bijvoorbeeld oudere mensen niet angstiger worden dan ze nu al zijn.”

De rest van de klanten van de Pauluskerk zou overdag in Kralingen kunnen worden opgevangen. Wethouder Kriens: „Ik begrijp de zorgen van de buurtbewoners. Zij hebben het beeld van de Pauluskerk voor ogen. Maar er zijn grote verschillen. De opvang is tijdelijk. We houden extra toezicht om de leefbaarheid te garanderen. Het gaat bovendien om minder zware gevallen. En met alle respect voor het werk in de Pauluskerk: in de nieuwe opvang worden de daklozen bijgestaan door professionele hulpverleners.” Stadsdeelvoorzitter Gerard Schuiling (PvdA): „Ik kan me wel iets voorstellen bij de bezwaren. Het is een kwetsbare buurt waar zich ook een coffeeshop en een studentensociëteit bevinden. Maar er zijn best goede afspraken te maken.”

De bewoners geloven de bestuurders maar half. „Het wantrouwen is verschrikkelijk groot”, zegt Hans Stock van de bewonersvereniging Kralingen-Oost. „Mensen geloven niet meer in oprechte politiek.” De deelraad Kralingen-Crooswijk heeft vorige week uitgesproken dat er naar alternatieve locaties zal worden gezocht, maar wie garandeert dat zo’n alternatief ook daadwerkelijk wordt gekozen? En: als de dagopvang werkelijk tijdelijk is, hoe is het dan mogelijk dat de tekeningen voor de nieuwbouw van Havenzicht voorzien in een dakterras? Toch niet om daar ’s nachts te gaan zitten? Wethouder Kriens: „Ik heb dat ook vernomen, en ik heb er intern vragen over gesteld. Ik wil er alles aan doen om het vertrouwen van de bewoners te winnen.”

Dominee Visser van de Pauluskerk kan zich wel vinden in de gemeentelijke plannen voor ‘zijn’ kerkgangers. Maar of alle 3.000 daklozen over een paar jaar uit het straatbeeld zijn verdwenen, betwijfelt hij. „Er zijn verschillende soorten daklozen. Er zitten drugsverslaafden tussen, maar ook langdurig illegalen. Het is de illusie om te verwachten dat je alle daklozen kunt onderbrengen.”