Prachtige campagne geweest

Het CDA verloor 3 zetels, en wat zei Balkenende? Dat ze een schitterende campagne hadden gevoerd.

De VVD zag tussen een kwart en een vijfde van z’n zetels verdwijnen. Dus Mark? „Prachtige campagne geweest.”

Ondanks het feit dat ze van 23 oktober tot gisteren ononderbroken met zichzelf in radio- en televisiestudio’s had doorgebracht, raakte Femke Halsema 1 zetel kwijt van de toch altijd al schamele 8 die ze had. Onvergetelijke campagne beleefd.

Pechtold had eigenlijk gewonnen omdat hij in de peilingen al weken op 2 had gestaan, en nu toch ineens 3. Volgens mijn telraam werd hij niettemin gehalveerd. En wat dacht je? Wát een fantástische campagne!

Wouter Bos kwam woorden tekort als hij over z’n campagne begon, daar had hij bij wijze van spreken de rest van de nacht wel over willen doorpraten. Vlekkeloos geweest. En het resultaat? 10 achteruit. Vlekkeloze campagne.

Zouden die mensen, die politici, echt permanent niet in de gaten hebben waar de waarheid ophoudt en de leugen begint?

In de tijd van Den Uyl (toen ze Marcel van Dam tevergeefs van het ene departement naar het andere doorschoven omdat niemand hem als staatssecretaris wilde hebben; Joop heeft toen de deur van een kamertje op Volkshuisvesting voor hem moeten forceren) betekende de ‘premierbonus’ minimaal tien zetels. Hoe kan Balkenende er met een schitterende campagne dan drie verliezen?

Bovendien: als al hun campagnes zo ongelooflijk goed waren, wie moet dan de schuld krijgen van hun dramatische verlies?

Neem Wouter (‘ik wil uw premier worden’) Bos. Werd een paar maanden geleden nog op zestig zetels gepeild. Zakte wat, maar had er tot in de eerste week van november altijd nog 40 à 50 over. Nadien liet Marcel van Dam het via een column afweten, besloot Jos de Beus (in 1994 nog auteur van het PvdA-verkiezingsprogramma) op het CDA te gaan stemmen, deserteerde Harry Mulisch naar de dieren en bleek een half miljoen onbekende Nederlanders ook niet meer in Wouters Nederland te geloven.

In de voetbalwereld wacht de trainer na zulke uitslagen niet eens meer op een uitnodiging om even bij het bestuur langs te komen. Hij weet het zelf al. Hij trekt z’n trainingspak uit, doet z’n krijtstreeppak aan, en belt naar z’n makelaar voor een nieuwe club.

Maar ik hoorde gisterochtend op de radio de partijvoorzitters van CDA, Partij van de Arbeid en VVD met elkaar napraten, en die bleven meer dan een half uur lang alle drie glashard ontkennen dat hun Koemannen of Van Galen in gebreke waren gebleven. Zouden die mensen zich nooit schamen dat ze in het openbaar de kluit zo ongegeneerd proberen te bedonderden? Maar ja, het zijn inderdaad net voetbalvoorzitters.

„Terugkijkend”, schreef Marcel van Dam in zijn Volkskrant-column. „is de slijtage van het sociaal-democratische gedachtengoed begonnen bij het einde van het tijdperk Den Uyl.” Kan slijtage (van het sociaal-democratische gedachtegoed) terugkijken?

Alleen maar in het proza van Marcel van Dam, die overigens met wat hij vermoedelijk bedoelde natuurlijk gelijk had. Aan het einde van het tijdperk Den Uyl raakte hij vanzelf dat kamertje op Volkshuisvesting kwijt, en toen moest het sociaal-democratische gedachtegoed wel gaan slijten. ‘De droom sterft niet en daarom heb ik SP gestemd’, stond boven zijn column. Het was net alsof je een dichtregel van Henriëtte Roland Holst las. Leuk trouwens voor Jan Marijnissen om een suppoost in de Volkskrant te hebben.

Maar Bos heeft zich intussen laten herverkiezen tot leider van zijn fractietje, en ook Mark Rutte doet alsof z’n neus bloedt. Zelfs Rita Verdonk veinst dat ze onverminderd achter hem staat. Maar Ton Elias, die als 23ste had mogen aanschuiven, moet nu weer naar iets anders omkijken. Prachtige campagne geweest.