Feministe op leeftijd

Margaret Drabble: The Sea Lady. Penguin, 345 blz. € 19,65

De afgelopen veertig jaar is de naam van Margaret Drabble steeds aanwezig geweest in de Engelse literatuur. Men kent haar van haar romans, haar biografeën (Arnold Bennett, Angus Wilson) en haar redacteurschap van The Oxford Companion to English Literature. Al vielen haar boeken niet altijd even goed uit en was er wel eens een roman die te veel leek op de vorige, Drabble is het bijhouden waard gebleven.

The Sea Lady lijkt aanvankelijk een van haar pronkstukken te worden. Van de twee hoofdpersonen brengt de een, Ailsa Kelman, een welbespraakte feministe van ongeveer dezelfde leeftijd als de schrijfster, de roman op gang. En dat de ander, haar ex-minnaar Humphrey Cark, een ontmoedigde academische bioloog is, belooft een mooie tegenstelling.

Wij worden eerst teruggevoerd naar de schooltijd van Ailsa en Humprey in een Noord-Engelse kustplaats toen zij elkaar nog lang niet intiem kenden. De volgende fase is die van hun liefde, een jaar of twintig later, die zij eerst in vrijheid en vervolgens in een huwelijk met uitbundig animo beleefden – totdat het niet vol te houden bleek. Tenslotte in de derde fase, weer tientallen jaren later, vergezellen wij hen afzonderlijk naar de kustplaats van hun jeugd, waar intussen een universiteit is gesticht die beiden een eredoctoraat gaat aanbieden. Humphrey reist per trein en piekert over zijn leven waar hij meer van had willen maken; Ailsa zit in het vliegtuig, vervuld van veel opwindender herinneringen. Als zij elkaar terugzien blijken zij nog begrijpend te kunnen babbelen, en misschien weer eens een keer uit eten te zullen gaan.

Drabble vertelt met zwier en zelfvertrouwen over de verschillende fasen, echt als iemand die het vak onder de knie heeft; alleen, het pakt niet. Wie er niet gepakt wordt is in de tweede plaats de lezer; in de eerste plaats zijn het de personen, want het verhaal wordt over de hoofden geschreven in plaats van door de gedachten. Het lijkt wel of de schrijfster met een overmaat van zelfvertrouwen aan het werk is gegaan; misschien eerst getwijfeld en getobd heeft, en toen besloot dat zij dat niet moest doen, zij moest zich vrijuit laten gaan.

Drie romans geleden liep zij met The Peppered Moth het verwijt op dat zij niet duidelijk bepaald had hoe zij het verhaal geïnspireerd door de betrekkingen met haar moeder wilde vertellen: als verzinsel of als biografie. Misschien moeten juist lezers met een afkeurende herinnering aan The Peppered Moth de Sea Lady eens proberen, en zal ieder van ons een eigen Margaret Drabble leren bewonderen.