Bij de varkenskoppen

Mo Hayder: Duivelswerk. Vertaald uit het Engels door Yolande Ligterink. Luitingh-Sijthoff, 352 blz. € 18,95

Niemand brengt zoveel en zulke hoogkwalitatieve duivels op de been als de Britse thrillerschrijfster Mo Hayder. Na vier romans is ze een grote naam. Twee verhalen over seriemoordenaars liet ze heel verrassend volgen door Tokio, een complexe roman over een Britse studente die de wreedheden onderzoekt die Japanse soldaten vóór WOII in het Chinese Nanking pleegden. Drie spannende boeken die opvielen door originaliteit, zeer sensuele beschrijvingen en nietsontziende wreedheid.

In Duivelswerk, haar vierde, schiet Hayder weer een onverwachte kant op, te weten die van kleine, dubieuze kerkgenootschappen. Het is het etiket literaire thriller meer dan waard, al zou het ook als horror geen slechte beurt maken. Hayder is namelijk een rasvertelster die op ontspannen, aangenaam sceptische toon een breed uitwaaierend verhaal kan opdissen, met als specialiteit veel oog voor detail en de juiste plastiek om het erge erger en het vreselijke luguber te maken.

Joe Oakes, bijgenaamd Oakesey, is de hoofdpersoon van Pig Island, zoals het boek in het Engels heet. Deze 38-jarige journalist heeft een moeizame relatie met een hypernerveuze vriendin en verdient de kost met het ontmaskeren van ‘zwijgzame religieuze groeperingen’ en de ‘jacht naar zombies en chupacabras, Filippijnse gebedsgenezers en mysterieuze beesten’.

Op zijn 18de heeft Oakesey al een zware confrontatie gehad met Malachi Dove, zo’n hopmanachtige voorganger die de naam van onheilsprofeet Maleachi combineert met de vredige achternaam Duif. Dove woont met zijn puriteinse volgelingen op een eiland voor de Schotse kust nadat ze 20 jaar eerder wegens allerlei vergrijpen uit de VS zijn vertrokken. Het eiland is een soort Staphorst, een enge plek waar tot overmaat van ramp vroeger chemisch afval is gedumpt.

Oakesey gaat op onderzoek nadat er onheilspellende filmbeelden zijn opgedoken. Hij komt terecht in een streng religieuze, angstige samenleving waar talloze onthoofde varkenskadavers rondslingeren, waar hysterie en hypocrisie hand in hand gaan en waar bijgeloof en duiveluitdrijving het faillissement van een goeroe en zijn volgelingen symboliseren.

Duivelswerk is dus de zoveelste recente thriller waarin uitwassen van Westerse godsdienst(en) centraal staan. Henning Mankell sprak eerder in deze krant zelfs over christelijk terrorisme en interessant genoeg sluiten deze auteurs daarmee naadloos aan bij de thematiek die dankzij onder anderen Jan Siebelink weer onder de aandacht is gebracht.

Hayder lijkt echter niet uit te zijn op bezinning, laat staan verkettering van het christendom of op een ander soort zingeving. Het eiland dient slechts als ideaal speelterrein voor Hare Luguberheid, als spookhuis waarin de vreemde gebeurtenissen beetje bij beetje griezeliger en gruwelijker worden.