Wouter Bos baalt, maar moet zich groot houden

De PvdA-aanhang keek gisteren met gemengde gevoelens naar de winst van de SP. Partijleider Wouter Bos moest proberen er het beste van te maken.

In de Amsterdamse discotheek Escape kijken PvdA’ers teleurgesteld naar de schermen waarop exitpolls te zien zijn. Foto Bas Czerwinski 22-11-2006, AMSTERDAM. PVDA BIJEENKOMST IN DE ESCAPE. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Zes minuten voor negen, vlak voor de bekendmaking van de eerste exitpoll. In discotheek Escape aan het Rembrandtplein, waar de PvdA op de uitslag van de verkiezing wacht, was de spanning te snijden. Toen de voorlopige uitslag voor de SP bekend werd gemaakt, hielden de duizend aanwezigen de adem in. De SP-winst kwam aan als een mokerslag. Dat kon maar één ding betekenen: de PvdA wordt niet de grootste.

„Ik dacht op dat moment: De missie is voor de helft geslaagd”, analyseert Roos Vermeij een dag later. „Er komt een alternatief voor het CDA/VVD-beleid, maar balen dat wij het zo slecht hebben gedaan.” Vermeij schoof vanmiddag als nummer 32 aan bij de fractievergadering van de PvdA. Toch is ze er nog niet zeker van dat ze kan blijven. „De voorkeursstemmen kunnen nog een rol gaan spelen, het blijft dus even afwachten.”

Bomvol was het gisteravond in Escape. „Ik ben gekomen om Wouter te steunen. Sinds mijn man dood is, is hij mijn man”, zei de 67-jarige Martine Verbeek – PvdA-lid „in al haar vezels”.

In een wat stiller gedeelte van Escape preludeerde gisteravond PvdA-senator Frans Leijnse (in 2003 informateur van het kabinet van CDA en PvdA dat er niet kwam) op de formatie. Het zou volgens hem een kabinet van in ieder geval CDA en PvdA moeten worden. Maar het CDA heeft Bos steeds afgeschilderd als onbetrouwbaar. Legt dat geen hypotheek op de besprekingen? „Daar zit wel een probleempje dat eerst moet worden weggewerkt”, aldus Leijnse. „Balkenende moet nu bewijzen of hij een partijpoliticus blijft of een staatsman kan zijn.”

In het Caransa-hotel aan het Rembrandtplein zat Bos gisteravond met zijn naaste medewerkers op de zesde etage aan de televisie gekluisterd. Om kwart voor elf betrad hij – onder luid gejuich – de discotheek. De kiezers hebben, aldus Bos, „massaal nee gezegd tegen dit een koude en kille Nederland”. De PvdA heeft verloren, maar de oppositie tegen het CDA/VVD-kabinet heeft gewonnen, was zijn conclusie.

Als grootste winnaar moet de SP bij de formatie worden betrokken, vond PvdA-Kamerlid Ferd Crone. „En als ik Marijnissen hoor zeggen ‘Nederland wordt socialer en menselijker’ dan denk ik ‘dat zijn onze leuzen’.”

Mei Li Vos, nummer 38 op de kandidatenlijst, kreeg aan de rand van de dansvloer veel biertjes aangeboden. „Ik wilde zo graag in de Tweede Kamer en dat gaat nu niet door”, verzuchtte ze.

Toen Wouter Bos op weg was naar de uitgang, bijna bezwijken onder de schouderklopjes, ondernam Martine Verbeek een poging om hem een roos te geven. Het mislukt. „Goede speech”, riep ze Bos nog na. Eén van de medewerkers van Bos hoorde het en nam de roos in ontvangst. „Ik zal zorgen dat hij de roos krijgt. Hartstikke bedankt”, zei ze tegen Verbeek. En op vertrouwelijke fluistertoon. „Wouter houdt zich groot, maar hij baalt als een stekker.”