The Beatles, zoals het ook gekund had

Kunnen de Beatles na veertig jaar nog fris klinken? Het lukte George Martin, ooit de vijfde Beatle. Hij laat horen hoe het toen ook gekund had. Het resultaat is verrassend.

The Beatles in 1967 Foto AP The Beatles in 1967 FOTO: AP Associated Press

Ineens is het „forty years ago today”: luisterend naar liedjes als Get Back, I Am The Walrus en Revolution, lijken ze pas gister opgenomen. Hoe dat mogelijk is - veertig jaar na dato, en bij nummers die zozeer tot het collectief geheugen zijn gaan behoren dat ze eerder vervelen dan opwinden? Ze zijn geremixt en bewerkt door de vijfde Beatle van toen: George Martin, samen met zoon Giles. Daarvan is Love, de cd met 26 herziene Beatles-liedjes, het resultaat.

Er was genoeg reden voor argwaan. Love is de soundtrack bij de musical over The Beatles van Cirque Du Soleil, en uitgevoerd in Las Vegas. John Lennon zelf wilde nooit optreden Las Vegas, dat zou hetzelfde zijn als „een trip naar de hel”. Een Cirque Du Soleil-musical klinkt naar kitsch, en een remix lijkt overbodig, want wat valt er aan de nummers te verbeteren?

Dat dachten de nog levende Beatles en de weduwen Harrison en Lennon ook. Vanaf het moment dat vader en zoon Martin in 2003, in de Abbey Road-studio met hun werk begonnen moesten ze rekenschap afleggen. Iedere opname werd door de Beatles en hun erfgenamen gekeurd. Uitgangspunt was dat Martin en Martin uitsluitend gebruik zouden maken van de opnamen van destijds, die dus ooit door de vier Beatles zelf zijn ingespeeld. Maar met de moderne techniek is van alles te doen. Zo hadden Martin & zoon als grap een reggae-versie van Hey Jude gemaakt. „Je had het gezicht van Paul McCartney moeten zien”, vertelde George Martin in de Britse krant The Guardian. „Maar hij zei alleen I don’t think that really goes.”

George Martin was in de jaren zestig een studio-pionier. Het lukte hem om met slechts vier of acht sporen opnamen te maken van een orkest, de band zelf en bovendien nog geluidseffecten. Dat deed hij door middel van sound on sound': voltooide opnamen schreef hij steeds weg naar één spoor, en op de andere sporen kon hij weer iets nieuws opnemen. Daardoor klonk het resultaat wel ‘vol’. De oorspronkelijke tracks heeft Martin voor Love opnieuw gemixt tot een prachtig breed geluid, met satijnzachte basklanken in bijvoorbeeld het nummer Something, en kraakheldere samenzang in de koortjes.

Maar belangrijker dan de geluidskwaliteit zijn de veranderingen. Dat wat tevoren een gotspe leek, blijkt een cadeau. Martin werkte niet alleen met de bestaande opnamen van The Beatles, hij werkte ook in hun geest. Het is alsof er destijds bij iedere muzikale beslissing twee opties waren. Toen kozen ze de een, nu laat Martin ons die andere mogelijkheid horen. Hij plaatst bestaande stukken in een andere volgorde, voegt een slide-gitaar toe of een huiveringwekkende stemmencollage, zoals in I Want You. Het is even wennen dat in deze versie van While My Guitar Gently Weeps juist de gitaar uit de titel ontbreekt, want die werd vervangen door het enige splinternieuwe Martin-arragement, van uitsluitend strijkers.

Indrukwekkend zijn de zinderende gitaar in Strawberry Fields Forever, het onsporende intro van I Am The Walrus, de gierende distortion van Revolution. De veranderingen zijn nooit dramatisch. Maar juist die kleine verrassingen geven een nieuwe invalshoek om naar deze schoonheid te luisteren.

Om te huilen - van ontroering.

The Beatles. Love. (EMI)