‘Terreur is norm in Tsjetsjeense nachtmerrie’

In Tsjetsjenië woedt de terreur: gijzelingen, ontvoeringen en marteling zijn aan de orde van de dag.

Dat stellen twee mensenrechtenorganisaties, de in Parijs gevestigde Internationale Federatie voor de Mensenrechten (FIDH) en de Russische organisatie Memorial, in een gemeenschappelijk rapport, dat gisteren in Moskou en in Parijs is gepubliceerd.

Memorial heeft dit jaar 143 gevallen van ontvoering geregistreerd. Acht slachtoffers zijn later dood teruggevonden; hun lichamen vertoonden sporen van marteling.

Tussen 2002 en 2005 registreerde Memorial 1.804 ontvoeringen. Het werkelijke aantal zal hoger liggen, omdat Memorial maar op 25 tot 30 procent van het grondgebied van Tsjetsjenië kan werken. Op de bewering van Moskou dat de toestand in Tsjetsjenië zich stabiliseert antwoordt Memorial dat „alleen de nachtmerrie zich stabiliseert”. „De nachtmerrie is de norm voor elke inwoner van Tsjetsjenië.” Memorial stelt dat de Russische troepen en die van de pro-Russische regering van Tsjetsjenië niet ingrijpen en zelf bij de ontvoeringen betrokken zijn.

„De schending van mensenrechten is geen toeval, geen uitzondering, geen terugval, maar is de norm”, aldus Svetlana Ganoesjkina van Memorial, in Parijs. „De ‘antiterroristische’ operatie is in feite een beleid van terreur: gijzeling, marteling, ontvoering om politieke of financiële redenen, ongecontroleerd geweld, met een gegarandeerde vrijwaring van vervolging”, aldus het rapport. Volgens Sasja Koelajeva van FIDH is marteling „de basis van het systeem – marteling maakt alles mogelijk wat in Tsjetsjenië gebeurt. Neem je de marteling weg, dan stort het systeem in.”

Memorial en FIDH veroordelen ook de willekeurige arrestaties. „De laatste tijd worden ontvoerde mensen kort ondervraagd en gemarteld om ‘informatie’ los te krijgen. Daarna worden ze vrijgelaten. Ze worden bedreigd met een nieuwe arrestatie als ze over het ‘verhoor’ praten”, aldus het rapport. In de meeste gevallen dienen de slachtoffers geen klacht in en zoeken ze niet uit waarom ze zijn gearresteerd. „Ze veranderen meestal van adres of verlaten de republiek.” (Reuters, AFP)