Simpel middel tegen infecties hartoperaties

Een eenvoudige neus- en keelontsmetting van 6 euro verlaagt het aantal infecties na een openhartoperatie met een kwart. Dat hebben thoraxchirurgen ontdekt na onderzoek in het OLVG in Amsterdam.

De onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum en het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis (OLVG) in Amsterdam lieten bijna 500 patiënten die een openhartoperatie in het OLVG ondergingen hun mond en keel spoelen met een ontsmettende chloorhexidineoplossing. Ook kregen ze een gel met het bacteriedodende middel in hun neus gesmeerd. Evenveel andere operatiekandidaten kregen een spoeling en smeersel zonder chloorhexidine, maar met dezelfde geur, als nepbehandeling. In de dagen na de operatie en kort na thuiskomst kreeg bijna 20 procent van de mensen die met chloorhexidine waren behandeld nog een ziekenhuisinfectie, tegen ruim 26 procent van de patiënten met een placebobehandeling.

Een ziekenhuisinfectie na een openhartoperatie is een fors probleem. Een kwart van de patiënten – vaak krijgen zij bypasses in de kransslagaders van het hart – loopt in de dagen na de operatie in het ziekenhuis een bacteriële infectie op. Vaak is die veroorzaakt door bacteriën die al op de eigen huid, of in neus of keel aanwezig zijn. Staphylococcus aureus is zo’n bacterie die bij een derde van de mensen in de neus leeft. Een tegen veel antibiotica resistente variant van die S. aureus is de ziekenhuisbacterie MRSA.

In veel andere landen – waar MRSA ook veel meer voorkomt – krijgen hartpatiënten voor de operatie het antibioticum mupirocine. Maar in Nederland en een paar andere Noordwest-Europese landen is dat een laatste medicijn tegen MRSA, waar de MRSA-bacterie niet aan gewend moet raken, want dan ontstaat resistentie. Maar de thoraxchirurgen zagen wel dat vooral de wondinfecties die na de operatie ontstaan voor het merendeel door S. aureus worden veroorzaakt.

De chloorhexidinebehandeling kost maar 6 euro per patiënt. Er moeten zestien patiënten worden behandeld om één ziekenhuisinfectie te voorkomen.

De behandeling verlaagt zowel de door S. aureus veroorzaakte longontstekingen als de wondinfecties. Bijna de helft van de wondinfecties wordt overigens nog steeds door S. aureus veroorzaakt. De onderzoekers verwachten dat voortgezette behandeling met chloorhexidine de wondinfecties nog verder kan reduceren.