Prefeministisch spijs

Traditionele recepten voor de feestdagen, heet het ringbandbundeltje dat voor mijn neus ligt. Het is geschreven door ene mevrouw Heleen A. M. Halverhout, die haar werk heeft opgedragen ‘aan Janny, Kees en hun kinderen in Australië en aan alle emigranten die over de hele wereld zijn verspreid’. In het voorwoord hoopt Heleen ‘dat zowel de Nederlandse als de geëmigreerde huisvrouw voor iedere feestelijke gelegenheid iets van hun gading in dit boekje kunnen vinden’. Want, zo verzucht ze, ‘vroeger werd door de huisvrouwen veel meer werk gemaakt van het bereiden van al deze baksels dan thans’.

Ouderwetsch? Het wordt nog mooier.

Mijn moeder kreeg het boekje van haar werkgever toen ze ruim veertig jaar geleden met mijn vader trouwde, tegelijk met haar congé. Naast de handtekeningen van de voltallige afdeling personeelszaken, staat er op de flap een opdracht die er kort gezegd op neer komt dat haar enige recht voortaan het aanrecht zou betreffen. Ja ja, dat waren nog eens heldere tijden, zo vlak voor de tweede feministische golf. Al had je nog zoveel jaren op kantoor gewerkt, na je trouwdag wachtten de banketletters, pepernoten, speculaaspoppen en de marsepeinen spiegeleieren op een sneetje brood.

Het mens-ga-toch-koken-boekje is inmiddels zwaar gehavend, eervol onderscheiden met vetvlekken en hier en daar een tevreden uitroepteken. Want hoewel mijn moeder na haar huwelijk gewoon freelance doorwerkte voor dezelfde baas – zo hypocriet waren de sixties natuurlijk ook wel weer, gunde ze zich toch de tijd om regelmatig uit Traditionele recepten te koken. Nog steeds maakt ze een dag of tien voor Sinterklaas dit recept voor amandelspijs. Spijs moet een tijdje rijpen om smaak te ontwikkelen, vandaar. Wanneer je hem nú maakt, is ’ie straks perfect op smaak voor gevulde speculaas.

Voor een gevuld speculaashart, het toppunt van huisvrouwerigheid, geef ik je op 4 december een recept. Deze hoeveelheid spijs is genoeg voor dat (grote) hart of voor bijvoorbeeld twee banketstaven.

300 g gepelde amandelen

300 g suiker

2 kleine eieren

geraspte schil van 1 schoongeboende, onbespoten citroen

extra nodig: keukenmachine.

Verdeel de amandelen in drie porties en maal ze fijn in de keukenmachine. Doe daarna alle gemalen amandelen in de mengkom en voeg de suiker en citroenschil toe. Laat het mes een tijdje draaien. Scheid de eieren. Voeg de eidooiers toe aan het amandelmengsel en laat het mes opnieuw draaien. Na een minuut of zo moet een samenhangende massa ontstaan. Als dat niet zo is en het mengsel korrelig blijft, voeg dan een beetje van het eiwit toe. Herhaal dit eventueel met meer eiwit, maar voorzichtig want de spijs moet niet te nat worden. Schep in schone (jam)potjes, sluit deze af met een schroefdeksel en bewaar in de koelkast. Kneed de amandelspijs voordat je het gaat gebruiken nog een keer goed door.

Praat mee over ouderwetsche Sinterklaasrecepten op www.nrc.nl/kokenetc