Nieuwe ronde, nieuwe kansen in de zorg

De beoogde fusie tussen de zorgverzekeraars Agis, Ohra en Menzis is stukgelopen. Maar er zijn nog genoeg andere spelers om nieuwe combinaties te maken.

De fusiemarkt voor kleine verzekeraars ligt weer open. Het afblazen van de fusie met Ohra en Agis betekent namelijk niet dat zorgverzekeraar Menzis niet wíl fuseren. Dat wil het bedrijf wel, alleen niet met deze verzekeraars. Dat was de boodschap van de ledenraad van Menzis aan het bestuur, afgelopen dinsdag.

De samenwerking, die in juni dit jaar was aangekondigd, zou met vier miljoen verzekerden de tweede zorgverzekeraar in Nederland hebben opgeleverd. De fusie was een gevolg van het nieuwe zorgstelsel. Die veroorzaakte een prijzenslag en dwong de verzekeraars tot schaalvergroting. Daarmee denken ze kosten te kunnen besparen én scherper te kunnen onderhandelen met zorgverleners als ziekenhuizen.

De afwijzing in dit late stadium kwam als een volslagen verassing, in ieder geval voor de beoogde fusiepartners. Agis liet weten „verrast en teleurgesteld” te zijn. Delta Lloyd, het moederbedrijf van Ohra, noemde de gang van zaken vanochtend ‘vreemd’. „Er moet iets fout gegaan zijn bij het managen van dit proces bij Menzis. We zijn al sinds juni bezig. De toestemming van de ledenraad had een formaliteit moeten zijn.”

Menzis ontkent dat. „De ledenraad is het hoogste orgaan, dat neemt de beslissing”, zegt een woordvoerder. Het overleg met de ledenraad is evenmin te laat op gang gekomen. Op de hoofdlijnen was de raad al geïnformeerd, de details waren pas bekend nadat op 31 oktober de overeenkomst rond was. „Menzis heeft altijd het voorbehoud gemaakt dat de leden nog moesten instemmen.”

Toch lijken de belangrijkste bezwaren van de raad niet gericht tegen de details. Johan ten Hoove van de ledenraad zei tegen het Dagblad van het Noorden dat het voornaamste probleem het beursgenoteerde en dus op winst gerichte Delta Lloyd was. Menzis en Agis zijn beide voormalige ziekenfondsen, met de structuur van een onderlinge waarborgmaatschappij zonder winstoogmerk. „Bij Menzis en Agis hebben de leden het voor het zeggen en wordt geen winst gemaakt.” De zeggenschap van de leden en de bestemming van de winst waren niet goed geregeld, zegt Ten Hoove.

De redenen om te fuseren zijn ongewijzigd. Er woedt nog steeds felle strijd tussen de maatschappijen om verzekerden, met lage premies als belangrijke wapen. Maar de redenen zijn niet voor alle maatschappijen even zwaarwegend. Agis, met 1,5 miljoen verzekerden, verloor vorig jaar veel marktaandeel. Het voormalig ziekenfonds heeft geen grote financiële reserves, dus moet het het van kostenbesparingen hebben om de premie laag te kunnen houden.

Ohra is met 700.000 de kleinste van de drie, maar als onderdeel van een groot concern wel aanmerkelijk kapitaalkrachtiger. Toch wil dit bedrijf sterk groeien. „Twee jaar geleden zagen we dat er een consolidatie plaatsvond, en besloten we partners te zoeken. Twee miljoen verzekerden is het minimum aantal dat nodig is op deze markt.” Deze strategie is ongewijzigd, zegt de woordvoerder.

Menzis zit in zijn eentje al aan twee miljoen leden. Volgens hoogleraar zorgverzekeringen Wynand van de Ven van de Erasmus Universiteit bestaat er dan ook geen noodzaak tot fuseren voor Menzis. „Fusie is ruzie. Dat leidt tot een jarenlange periode van in zichzelf gekeerd zijn.” Volgens Van de Ven moet Menzis zich juist concentreren op het opzetten van nieuwe zorgcentra.

Maandag kondigde de verzekeraar aan tientallen zorgcentra te gaan opzetten, vooral in het oosten en noorden van het land, waar het bedrijf de meeste verzekerden heeft. „Dat is de perfecte manier om je als verzekeraar met zorg bezig te houden. Nadenken over de manier waarop je de zorg organiseert. Een alliantie met huisartsen, of liever door ook af en toe specialisten in de centra uit te nodigen, is de weg voorwaarts. En van daaruit met ziekenhuizen onderhandelen. Dat principe kan je altijd later nog uitbreiden naar andere gebieden, met andere verzekeraars.”