Nieuw licht op middeleeuws pottenbakkersgeheim uit Hessen

Nieuw licht op middeleeuws pottenbakkersgeheim uit Hessen Rotterdam, 23 nov. Zeshonderd jaar geleden begonnen Hessische kroezen (foto boven) aan de verovering van de Europese markt. Archeologen vonden ze terug in Scandinavië, Portugal, Groot-Brittannië en zelfs – van iets recenter datum – in Jamestown in Virginia. Bij alchemisten, keurmeesters en metallurgen waren de kroezen geliefd omdat ze enorm hittebestendig waren. Britse onderzoekers ontvouwen nu in Nature het geheim van de pottenbakkers uit de Duitse streek Hessen. Deels bestaat dat uit hun grondstoffen, heel zuiver kwartszand en fijne porseleinaarde, die zorgden voor een hoge concentratie aluminium. Deels moet het de hitte in hun ovens zijn geweest. De onderzoekers leiden dat – met elektronmicroscopie en röntgenonderzoek – af uit de verglazing in het materiaal en uit de verbindingen die erin zijn gevormd. De temperaturen waren tussen de 1.100 en 1.200 graden: hoog genoeg voor de vorming van mulliet; de foto rechts toont mullietnaaldjes. Tegenwoordig wordt dit keramische materiaal (een verbinding van aluminiumoxide en siliciumoxide) toegepast in de vliegtuigindustrie. Het moet er, met kwartskristallen, voor gezorgd hebben dat de kroezen bestand waren tegen hoge temperaturen en snelle temperatuursveranderingen. En dat ze niet vlug door chemicaliën werden aangevreten. Foto’s Nature Nature