‘Ik heb vooral veel scènes en passages geschrapt’

Kees Prins, bekend van Jiskefet, maakte dinsdagavond zijn debuut als toneelschrijver. Weg is een roadmovie op het toneel. „Het is opvallend hoe licht zo’n Volvo is als je hem doorzaagt en leeghaalt.”

Twee vrouwen en een doorgezaagde Volvo. Dat is Weg, Kees Prins’ toneeldebuut. Of, in Prins’ eigen woorden, een roadmovie op toneel. Want dat is wat hij wilde.

Die vorm bracht beperkingen met zich mee, erkent Prins. „In de film is de roadmovie juist een vrije vorm, waarin de maker is verlost van een strak gecomponeerd verhaal, en waarin hij uitgebreid mooie landschapplaatjes kan laten zien. Dat kan niet op toneel, daar was het basisidee juist een enorme beperking.”

Vandaar die twee vrouwen en een doorgezaagde Volvo.

Prins, bekend van tv-collectief Jiskefet, maakte gisteravond zijn debuut als toneelschrijver met Weg, een toneelstuk over twee vrouwen van middelbare leeftijd, gespeeld door Leny Breederveld en Raymonde de Kuyper. Ze zijn verlaten door hun man, zien elkaar na jaren weer op een begrafenis en besluiten samen op reis te gaan, zomaar ergens heen, richting het Zuiden.

De Volvo haalde Prins van de sloop. „Opvallend hoe licht zo’n auto is als je hem doorzaagt en leeghaalt.”

Dat geldt ook voor het toneelstuk. Prins vertelt vooral over de scènes en passages die hij heeft geschrapt: „Ik had eerst allerlei locaties, zoals een hotel, een gevangenis, en een benzinepomp in mijn hoofd, en extra personages als een ex-man die bij de ambassade werkt en de vrouwen achterna komt, een ex-man die zijn vrouw verlaten heeft voor een jonge jongen, en een dochter die net op kamers is. De vrouwen vertrekken nu meer vanuit de leegte, richting de leegte.”

Eén ding heeft Prins toegevoegd: een conflict. „Ik vond het in eerste instantie te voor de hand liggend dat die vrouwen ruzie krijgen. Dus eindigde ik met een mooie, verstilde scène waarin de vrouwen langzaam tot het inzicht komen dat ze niet weg hadden moeten gaan. Maar dat werkte niet, de theaterwetten dicteren toch dat er iets gebeurt, dat er een conflict is. Nu krijgen ze alsnog slaande ruzie.”

Prins werd geboren in Heemstede, uit een katholiek gezin van acht kinderen. Zijn vader was hoofdagent. In 1979 vormde hij samen met Arjen Ederveen het cabaretduo De Duo’s. Van 1990 tot 2005 maakte hij deel uit van het tv-trio Jiskefet. Prins is een begenadigd imitator die vele stemmen in huis heeft. Zijn eigen, karakteristieke stem is te horen in talrijke reclames, van de Belastingdienst, Pearl, Etos, Mitsubishi, Hero en Sun. In Weg is door de autoradio een programma te horen dat louter uit stemmen van Prins bestaat.

Toneel had Prins weliswaar nog niet eerder geschreven, maar wel twee scripts voor televisie, Bij ons in de Jordaan, over Johnny Jordaan, en De uitverkorene, over twee gereformeerde gebroeders met een miljoenenbedrijf. Beide scripts schreef hij samen met Frank Ketelaar, beide keren speelde hij zelf de hoofdrol.

Ook voor Jiskefet schreef hij mee: „Al was dat bijna allemaal improvisatie. Herman Koch heeft ook wel kant-en-klare dialogen geschreven, zoals voor De dierenwinkel. Maar vooral Michiel Romeyn wilde alles improviseren, hij zei geen teksten te kunnen onthouden. Zette Romeyn zijn Oboema-pruik op, dan kwamen er zinnen uit die niemand had kunnen bedenken. Ik drong er altijd op aan om toch een minimum aan structuur vast te leggen. Dus schreef ik vaak samenvattinkjes of in ieder geval de beginsituatie op: ‘man met fiets bij bushalte’. Het waren meer primaire regie-aanwijzingen. De cameraman had het moeilijk, want de scènes konden alle kanten op gaan. Daarom hebben die scènes ook zo’n los, documentair karakter: je ziet hoe de camera wanhopig probeert de bal te volgen. In de montage wisten we er dan toch nog wat fatsoenlijks van te snijden.

„Bij toneel heb je geen montage achteraf, dus voor Weg moet ik veel meer van tevoren vastleggen. Anderzijds kan ik me vrijer bewegen; televisie is veel logger, met al die productie en techniek eromheen. Ik ben nu ook regisseur van Weg, dat zou ik een tweede keer anders doen. Als er nu iets niet werkt, denk ik dat het aan de tekst ligt en ga ik ’s avonds alles zitten herschrijven. Een andere regisseur zou het meer op het podium proberen op te lossen.”

‘Weg’: Tournee t/m 6 jan. Inl. www.mvwl.nl.