Herinneringen in 88 talen

Drie Nederlanders, die vroeg in hun leven een ouder verloren, stimuleren ouders over de hele wereld nu om een boekje te maken met hun herinneringen, voor het geval ze overlijden.

Afgelopen maandag was de dag van de verklaring van de rechten van het kind. Volgens Juliette Reinders Folmer, Titia Liese en Marjon Jens ontbreekt er een belangrijk onderdeel in die verklaring: namelijk dat ieder kind recht heeft om te weten wie zijn ouders zijn.

Alle drie verloren ze op jonge leeftijd een van hun ouders. Uit eigen ervaring weten ze daarom dat het moeilijk is om in het latere leven zo’n verlies een plek te geven, als je geen tastbare herinneringen hebt. „Niet weten wie je ouder is, niet weten wat zijn beelden en dromen voor jouw toekomst waren, dat is een gemis dat je altijd blijft voelen”, zegt Juliette Folmer.

Vorig jaar startten zij daarom het project ‘Remember me when I’m gone’. Het doel: ouders – waar ook ter wereld – die weten dat zij zullen sterven, motiveren om een herinneringsboekje voor hun kinderen te maken. Het concept is simpel: twaalf pagina’s A4, waar ouders van alles kunnen opschrijven. Over de plaats waar ze opgroeiden, over hun wensen voor de toekomst, over bijzondere herinneringen en dierbare vrienden. Met zo’n herinneringsboekje geven ze hun (jonge) kinderen een tastbare herinnering mee.

Het boekje is via internet gratis te downloaden en uit te printen. Folmer: „Om het wereldwijd te kunnen verspreiden en toe te passen, moet het generiek zijn. Het zijn basale vragen die voor iedereen waar dan ook op de wereld gelden. Want hoe verschillend iedereen ook met de dood omgaat, het gemis dat een kind voelt bij de dood van een ouder, is altijd en overal hetzelfde.”

Het basisstramien van het boekje moet mensen op gang helpen, vertelt ze. „Mensen weten vaak niet waar ze moeten beginnen. Als ze eenmaal gaan schrijven, groeit hun eigen verhaal. En dat is precies de bedoeling! Het boekje is geen doel, maar een middel om de drempel te verlagen.”

Vorig jaar december ging de website online. Via kennissen uit hun eigen netwerk hadden de initiatiefnemers al 22 vertalingen laten maken. Nu, een jaar later, is het basisstramien in 88 talen beschikbaar, waaronder ook het Akan twi, Birmees, Esperanto, Koreaans, Welsh en Wolof. Daarmee kan ‘Remember me’ meer dan vijftig procent van de wereldbevolking in de eerste taal bereiken. Zo’n twintig andere vertalingen – allemaal door vrijwilligers – zijn op dit moment in de maak. Maar er is nog een hele weg te gaan: wereldwijd zijn er zo’n 370 talen met meer dan één miljoen sprekers. Binnenkort verschijnt de 89ste vertaling van het boekje, in het Kannada, een regionale taal in Zuid-India, maar wel met 45 miljoen sprekers. Uit de Top-10 van meest gesproken talen ontbreken alleen nog Urdu en Bengali, de achtste en negende taal van de wereld.

Er zijn al duizenden boekjes gedownload. „We krijgen hartverwarmende reacties. Een moeder uit Afrika die schrijft dat ze aids heeft en graag zo’n boekje voor haar kind wil maken. Of iemand uit Oezbekistan die zelf zijn ouders nauwelijks heeft gekend en die het boekje nu voor zijn eigen kinderen heeft gemaakt. ‘Als er nu iets met mij gebeurt, hebben zij tenminste de informatie die ik nooit heb gehad over mijn ouders’, schreef hij. In landen waar veel mensen ongeletterd zijn, horen we soms dat een ouder zo’n boekje wil maken en dat het kind het boekje schrijft. Ook dat is heel bijzonder.”

Het liefst zouden de maaksters de website uitbreiden, onder meer met een reactieforum en een gastenboek. Maar daar is geld voor nodig, net als voor alle andere activiteiten die ze nog in petto hebben. Vorige week greep ‘Remember me’ net naast een grote geldprijs. Het project was een van de drie genomineerden voor de nieuwe Yardenprijs, een tweejaarlijkse prijs van 25.000 euro van Yarden Vereniging (de vereniging die is gekoppeld aan uitvaartorganisatie Yarden) voor initiatieven die bijdragen aan de ‘maatschappelijke bewustwording rond de dood’. De jury (met onder andere Paul Schnabel) noemde ‘Remember me’ ‘vernieuwend, zeer uitzonderlijk en zeer professioneel’.

„Tot nu toe hebben we alles zelf betaald”, zegt Juliette Folmer. „De Yardenprijs was een mooi begin geweest, maar nu moeten we op andere manieren fondsen gaan werven. We denken niet klein. We zijn een wereldwijd project en dat moet het ook blijven.” Bill Gates kan op een brief rekenen.

Bezoek de site via het adres http:// remembermewhenimgone.org