Hard, maar toch zoet

Made in Da Shade en Cosmic maken samen ‘urban’ theatervoorstellingen.

De fysieke virtuositeit verzuipt de regie.

Fokken ze elkaar niet op, dan rammen de B-boys van de hiphop-scene wel een ‘mietje met een bril’ in elkaar. Een zwart meisje is zwanger van haar HIV-besmette vader. Drie Marokkaanse pubers pompen zich scheel op een boksbal annex ‘lekker chickie’.

Hoewel de fusie tussen Cosmic en Made in Da Shade pas voor 2009 op de agenda staat, en hun nieuwe theater in de Amsterdamse Westergasfabriek pas volgend jaar klaar is, presenteren deze twee multiculturele gezelschappen zich nu al als één. Met een première en twee oudere stukken. De fusiegroep brengt ‘urban’ theater: de verzamelnaam voor allochtone jongerenculturen die zijn afgeleid van de Afro-Amerikaanse popcultuur.

Skills, een stuk van Jolanda Spoel óver en mét breakdansers. De theaterzaal is omgebouwd tot een hippe uitgaansclub, waar een handvol breakdansers/acteurs elkaar ophitst tot het uitvoeren van de meest krankzinnige ‘moves’. Hun ‘skills’ zijn indrukwekkend. Maar in deze overstroming van lichamelijke virtuositeit verzuipt de regie volledig. Spoel wil laten zien dat er onder al die bling bling kapotte levens schuilgaan, maar kan de tragiek daarvan niet invoelbaar maken. Daarvoor is Skills teveel een leerstukje: doe niet aan zinloos geweld, maak vooral je school af.

In Push van Marjorie Boston, naar de gelijknamige debuutroman van de Afro-Amerikaanse dichteres Sapphire, wordt een opgefokt meisje misbruikt door haar vader en mishandeld door haar moeder, maar dankzij een lieve schooljuf leert dit analfabetische meisje uit Harlem toch nog lezen en schrijven.

Hetzelfde format – keihard vanbuiten, mierzoet moralistisch vanbinnen – zie je ook terug bij Kings van Maarten van Hinte. Kings is gebaseerd op een waar gebeurd verhaal over bloedwraak, en verwijst in beeld naar de boksdocumentaire When We Were Kings over Muhammad Ali. Appellerend aan de clichés rondom Marokkaanse straatjeugd, gaan de drie acteurs in Kings zich in een boksring te buiten aan geweld en allerlei pornografische handelingen. Provocerend, ja. Maar ook niet meer dan dat. Een dramatisch contrast met het onderliggende verhaal over de door haar broer vermoorde Leila levert het niet op.

Bloedwraak, mishandeling, incest. In het echte leven is het natuurlijk allemaal even verschrikkelijk. Maar op het toneel zul je toch wat meer met die wandaden moeten doen dan ze alleen maar in al hun bittere waarachtigheid op te dienen.

Het is de educatieve inslag die elk nieuw inzicht blokkeert. Na het zien van Skills, Push en Kings verlaat je de zaal dan ook precies zoals je hem hebt betreden. Nou ja, iets anders dan. Bevestigd in je krantenkennis over de allochtonenproblematiek.

Jongerentheater

Skills, Push en Kings, Door Cosmic en Made in Da Shade.

Tournee: t/m 14 dec. Inlichtingen en speeldate zijn te vinden op: www.cosmictheater.nl