CDA blijft grootste, forse zege SP

Het CDA blijft de grootste fractie in de Tweede Kamer. De SP boekt een historische overwinning. Onduidelijk is welke partijen samen een coalitie kunnen vormen.

Dat is de uitkomst van de Tweede Kamerverkiezingen van gisteren.

De nek-aan-nekrace tussen het CDA en de PvdA die was voorspeld, kwam er niet. Het CDA had op het moment van sluiten van deze krant 41 zetels (nu 44), de PvdA 32 (nu 42). Behalve CDA en PvdA verloor ook de VVD zetels: van 28 naar 22. D66 blijft in de Kamer met 3 zetels.

Grote winnaars waren de partijen die tot nu toe geen regeringsmacht hebben gehad of nog niet in de Tweede Kamer hebben gezeten. Zo ging de SP van 9 naar 26 zetels en won de ChristenUnie er 3 (van 3 naar 6). De Partij voor de Dieren kwam binnen met 2 zetels. De Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders haalde 9 zetels. GroenLinks verloor 1 zetel (van 8 naar 7), de SGP bleef stabiel op 2.

Met deze verhoudingen, zei premier Balkenende gisteravond, is „een uiterst complexe situatie” ontstaan. Zo is er geen ‘links’ meerderheidskabinet mogelijk van PvdA, SP en GroenLinks. Maar ook geen ‘rechts’ meerderheidskabinet van CDA, VVD en bijvoorbeeld de ChristenUnie.

Een ‘rooms rood’ kabinet van CDA en PvdA is óók niet mogelijk. Bij de uitslag van 2003, de vorige verkiezingen, kon dit nog wel. De onderhandelingen tussen beide partijen mislukten toen.

Over een mogelijk kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie, zei ChristenUnie-leider André Rouvoet: „Met de ChristenUnie erbij zou een centrumlinkse coalitie een christelijk-sociale coalitie kunnen worden.” Premier Balkenende wilde er gisteravond nog niets over zeggen. Ook Bos zei er in Amsterdam nog niks over. Net als andere PvdA’ers al eerder op de avond hadden gedaan, benadrukte Bos in zijn speech wat volgens zijn partij de belangrijkste uitkomst is: de verkiezingen hadden duidelijk gemaakt dat er vooral niet opnieuw een kabinet mag komen van CDA en VVD. Volgens Bos was er „massaal nee gezegd” tegen het „koude en kille Nederland” dat die partijen hadden laten ontstaan.

Kamerleden van de PvdA gingen er gisteravond van uit dat de SP als grootste winnaar in elk geval betrokken zou moeten worden bij de eerste gesprekken over een nieuw kabinet. Die zouden moeten gaan over samenwerking van CDA en PvdA.