Stemming bij Franse UMP is verre van sereen

Jaloers kijkt de UMP in Frankrijk naar de manier waarop de socialisten hun presidentskandidaat hebben gekozen. Zelf rollen de UMP-kandidaten ruziënd over straat.

Zenuwachtige ‘Sarkozystes’ in de wandelgangen in Parijs deze week. Zo gladjes als de Parti Socialiste vorige week de verkiezing van Ségolène Royal tot kandidaat voor de presidentsverkiezingen over vijf maanden had georganiseerd, dat willen zij ook wel voor hún favoriet, Nicolas Sarkozy.

„De PS is sterker geworden door zijn interne campagne tussen de kandidaten”, looft Valéry Pecresse, parlementariër en woordvoerder van regeringspartij UMP, op haar wekelijkse persconferentie de concurrent. „Wij willen zo snel mogelijk een open interne campagne beginnen”, zegt haar collega, Luc Chatel.

Maar een dag later probeert Bernard Accoyer, hun fractieleider in de Assemblée nationale, niet te verbergen dat de verhoudingen in het eigen kamp minder sereen zijn. Hij nodigt in het parlementsgebouw alle UMP-afgevaardigden uit koffie te drinken met Sarkozy, behalve UMP-voorzitter ook minister van Binnenlandse Zaken, met premier Dominique de Villepin en met minister van Defensie Michèle Alliot-Marie – drie rivalen bijeen „om eens bij te praten over de onderlinge verhoudingen.”

Goed idee, vond iedereen – maar de drie ministers konden niet. Vanmorgen meldde de krant Le Figaro dat president Chirac de drie gisteren bij zich heeft geroepen om hen tot kalmte tegenover elkaar te manen. En oud-premier Alain Juppé, sinds kort weer burgemeester van Bordeaux en daarmee ‘terug in het spel’, laat in interviews weten dat de interne verdeeldheid hem een gruwel is.

Kortom, de stemming in de aanloop naar de Franse verkiezingen is omgeslagen.

De afgelopen tweeënhalf jaar liep de 53-jarige Sarkozy voorop in de aanloop naar het Elysée. Tweeënhalf jaar geleden zette hij al de tussensprint in – op televisie kreeg hij de vraag voorgelegd of hij onder het scheren wel eens aan het presidentschap dacht. Minzaam antwoordde Sarkozy toen: „Niet alleen tijdens het scheren.”

Dat heeft hij sindsdien aangetoond: hij heeft de UMP naar zijn hand gezet, een team van trouwe helpers opgebouwd, een presidentieel programma tot in de puntjes voorbereid, banden aangeknoopt met bijna alle subfamilies in eigen kamp – van liberaal tot sociaal-gaullistisch. Sarkozy maakte vroeg duidelijk dat hij zich ontworstelt aan de historische leider in zijn kamp, de man die carrières kon maken en breken: Jacques Chirac.

Tot nu toe houdt Sarkozy dat vol. Hij kreeg veel kritiek, onder meer tijdens de rellen in de voorsteden vorig jaar, maar bleef overeind. Zijn scores in de peilingen blijven hoog, en hij heeft onder de UMP-leden genoeg steun om op 14 januari door hen officieel te worden aangewezen als presidentskandidaat.

En toch vragen zijn medewerkers zich af of het wel genoeg is – want er zijn nog steeds factoren die Sarkozy níet onder controle heeft. Op links verkeert Ségolène Royal in een winnaarstemming. Zij is nu niet alleen verlost van haar interne rivalen, maar ook – voor het moment – van de kritiek uit eigen gelederen op haar optreden. De PS-leden hebben haar critici ongelijk gegeven.

Bij Sarkozy verloopt het – bij gebrek aan een uitspraak van de leden – juist omgekeerd. De rivalen vallen hem steeds feller aan. Premier Villepin verweet hem dit weekeinde nog te hengelen naar de sympathie van extreemrechtse kiezers. Alliot-Marie beschuldigde Sarkozy ervan alle jongeren als potentiële criminelen te beschouwen. Toen zij daarop door UMP-leden uitgefloten werd, kreeg de partijleider te horen dat onder zijn leiding niet te debatteren valt.

Alliot-Marie laat wel elke week een beetje meer doorschemeren dat zij zichzelf als een betere kandidaat ziet dan Sarkozy – maar wil pas begin januari beslissen of ze ‘gaat’ voor de UMP-verkiezingen. Villepin houdt zich op de vlakte over zijn bedoelingen, maar onderstreept dat tot de verkiezingen in april „nog alles mogelijk is”. Maar het meest vrezen de ‘Sarkozystes’ de mogelijke kandidatuur van degene die al hardop heeft gezegd zich in elk geval niets van de UMP-kalender aan te trekken: president Chirac. Sinds de zomer is de 72-jarige president zeer actief. Hij profileert zich volop als ‘bindende’ , rustbrengende, niet al te rechtse, vaderlijke figuur.

Of hij voor de vijfde keer kandidaat zal zijn, laat Chirac naar eigen zeggen afhangen van wat in het „belang van Frankrijk” is. Het geldt als een publiek geheim dat de president een kandidatuur van Sarkozy daar vooralsnog niet toe rekent.