Net zo verfrissend als ‘Zusje’

Maybe Sweden. Regie: Margien Rogaar. Met: Matijs Jansen, Walter Bart, Marleen Scholten. In: de theaters van CinemaNet Europe. Inl. www.cinemadelicatessen.nl

Films als Maybe Sweden zouden er meer in Nederland gemaakt moeten worden. Gewoon, met een goed idee, een groep creatieve mensen, geen logistiek gecompliceerde dromen van Romeinse veldslagen, maar met een realistisch oog voor de manier waarop de werkelijkheid zich dramatiseren laat. Maybe Sweden sluit aan bij een manier van filmen die in Argentinië, Duitsland of Iran heel gewoon is, en dat weten we, want die films zijn hier in Nederland en over de hele wereld te zien.

Je zou Maybe Sweden misschien zelfs een achterneefje van de nog steeds populaire Dogme-film kunnen noemen, of van ‘De hel’ van Sartre: neem een groep mensen, isoleer ze op een bepaalde locatie en laat het maar broeien en borrelen totdat het overkookt.

Margien Rogaar werkte voor haar speelfilmdebuut samen met acteursgroep Wunderbaum, de opvolger van Jong Hollandia, die na het vertrek van Johan Simons besloot zonder regisseur verder te gaan. Rogaar en Wunderbaum trokken naar een Spaanse villa om daar een speelfilm te ontwikkelen die losjes gebaseerd is op hun voorstelling Welcome in my backyard’ waarin een woongroep een groep uitgeprocedeerde asielzoekers opneemt. In Maybe Sweden werd dat een leesclub op vakantie die zijn dagelijkse routine opeens doorbroken ziet door de komst van een Ghanese vluchteling: ,,Jongens er zit een of andere neger in de tuin.’’ En hoe je daarmee moet omgaan lees je niet bij Kafka of Koolhaas. Dat is Houellebecq in de praktijk. En het eindresultaat is meer Generatie X dan Giphart. Op een onderkoelde manier brachten Rogaar en Wunderbaum de absurditeit van de situatie aan de oppervlakte, met een pijnlijk inkijkje in de Westerse goede-bedoelingen-mentaliteit. Rogaar heeft bovendien een scherp fotografisch oog, dat wel wat doet denken aan François Ozons röntgenfoto’s van moderne burgerlijke normen in Swimming Pool of 5 x 2.

Maybe Sweden is verre van perfect, daarvoor is de film van plot tot montage nog te rudimentair. Maar hij is net zo verfrissend als Robert-Jan Westdijks Zusje tien jaar geleden.