Irak-onderzoek nu al omstreden

De onafhankelijke commissie voor onderzoek naar mogelijk wangedrag van Nederlands defensiepersoneel in Irak, gisteren ingesteld door de ministers van Defensie en Justitie, is onmiddellijk omstreden geraakt. De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, meent dat zij daarbij ten onrechte is gepasseerd.

De ‘onafhankelijke commissie’, waarvan de instelling al door minister Kamp (Defensie) was aangekondigd toen vrijdag de eerste berichten verschenen over ‘marteling’ van Iraakse gevangenen door zogenoemde MIVD’ers, staat onder voorzitterschap van voormalig Tweede Kamerlid J.T. van den Berg (SGP). Zij bestaat verder uit de gepensioneerde schout-bij-nacht en emeritus hoogleraar militair recht G.L. Coolen, de gepensioneerde generaal en voormalig inspecteur-generaal van de krijgsmacht C.J.M. de Veer, en Eerste Kamerlid Eddy Schuyer (D66).

Mevrouw I.P. Michiels van Kessenich-Hoogendam, voorzitter van de Commissie van Toezicht, zegt reeds vrijdag, bij de eerste berichten, aan de bel getrokken te hebben om het ministerie erop te wijzen, dat het onderzoek naar de gedragingen van de MIVD’ers haar commissie toekomt. „Het antwoord daarop luidde, dat er voor ons hier geen taak lag, onder andere omdat de zaak zich in het buitenland, in het juridisch kader van ‘rules of engagement’ zou hebben voltrokken. Maar de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, op grond waarvan onze Commissie in 2002 is ingesteld, maakt zo’n uitzondering niet”, aldus Michiels.

De secretaris-generaal van het ministerie Van Defensie heeft Michiels uitgenodigd voor een gesprek om een oplossing te vinden voor de competentiestrijd die nu over het onderzoek is ontstaan.

In tegenstelling tot de thans benoemde onafhankelijke commissie-Van den Berg, die slechts intern aan de secretaris-generaal verantwoording verschuldigd is, kan de officiële Commissie van Toezicht, die een onafhankelijk bestuursorgaan is, MIVD-personeel onder ede horen. Zij brengt in het openbaar verslag uit van haar bevindingen.

Minister Henk Kamp (Defensie, VVD) heeft vanochtend, in een circulaire aan het voltallige personeel van Defensie, ontkend dat hij de kring van mensen die hij vertrouwt op zijn ministerie, in het licht van het huidige schandaal zou willen verkleinen. Kamp roemt in de circulaire de ‘open werksfeer’ bij Defensie.

interview: pagina 2