‘Voorbeeldige filmvertellingen’

Voor zijn Shadowfestival, opererend in de marge van het IDFA, selecteert Stefan Majakovski met toewijding gemaakte films.

„Movies that matter!” Stefan Majakovski kokhalst ostentatief. Hij heeft niets met het Amnesty-onderdeel van het IDFA. O ja, op zijn Shadowfestival vertoont hij vanaf vanavond ook een paar documentaires uit het Midden-Oosten. Er is een magnifiek portret van een Libanees-Syrische jood die op het strand van Jaffa vertelt over zijn jaren als oorlogscorrespondent in Beiroet, Un juif à la mer oftewel A Jew in the Water. En hij heeft The Unkosher Truth, een familiedrama over een conservatieve jood en zijn losgeslagen dochter die hem niet durft te vertellen dat ze met een ongelovige Duitser wil trouwen.

Maar die films heeft Majakovski niet geselecteerd omdat ze de vrede in het Midden-Oosten dichterbij helpen of andere wereldomvattende problemen oplossen in samenwerking met Amnesty International. Er is maar één reden waarom de films op het Shadowfestival ertoe doen: ze zijn in de ogen van Majakovski voorbeeldige filmvertellingen.

Zeven jaar bestaat het filmfestival, opgericht door Poolse Nederlander Majakovski en bestierd vanuit zijn huiskamer in Amsterdam. Daar liggen overal plastic zakken met dvd’s en videobanden. „Dat is de helft van de afgewezen films”, zegt Majakovski van over zijn halve bril. „Ik dacht dat ik minder ruimte zou nodig hebben omdat de meeste films tegenwoordig op schijfjes worden toegestuurd. Maar het zijn er zoveel – elfhonderd – dat mijn kamer nog altijd te klein is.”

Films krijgt hij van over de hele wereld. Het Shadowfestival is ooit opgericht om in de schaduw van het grote IDFA de cinematografische marge te belichten. Inmiddels, zegt Majakovski, „ben ik een VIP geworden”. Andere festivals nodigen hem uit om lezingen te houden en als gastprogrammeur op te treden. Maar de kern van het werk blijft de selectie van films voor zijn festival, 29 dit jaar. Te beginnen met de Symbiopsychotaxiplasm: Take 1, een film uit 1968 waarvoor het woord psychedelisch lijkt te zijn uitgevonden. In Central Park, New York, neemt een hippe crew een film op over een ruzie tussen man en vrouw. Maar het gaat meer over de crew en wat de film betekent, we zien lange discussies tussen regisseur William Greaves en zijn kritische crew.

Het programma gaat van pizzabezorgers in Amsterdam (Easy Rijders) tot schaars geklede betelnotenverkoopsters in Thailand (The Yellow Box) en van 471 Britten op een paar rijtjes (People in Order) tot het dramatische portret van een moordgetuige in Oost-Duitsland (Zur Falschen Zeit Am Falschen Ort).

Een gemeenschappelijke noemer is er niet, of het moest zijn dat Majakovski in alle films toewijding vond van de maker aan zijn onderwerp. „Je ziet binnen vijf minuten of iemand een filmformule aan het invullen is, of dat hij echt vertrouwen heeft in zijn onderwerp. En dus ook het vertrouwen krijgt van degenen die hij filmt.”

Shadowfestival. Van 21-29 nov. in Amsterdam (Melkweg en Uitkijk), op 2 en 3 dec. in Den Haag en 2 en 9 dec. in Arnhem. Info: www.shadowfestival.nl