Smeergeld in bouwsector is ‘gebruikelijk’

Onderaannemers in de bouw hebben smeergeld betaald aan grote bouwbedrijven om opdrachten te krijgen. Dit bleek gisteren tijdens de rechtszaak tegen algemeen directeur Willem K. (62) van installatiebedrijf Technisch Bureau Massier uit Den Haag.

K. betaalde tussen 1997 en 2001 1,1 miljoen gulden steekpenningen aan in totaal vijftien personen. Van dertien wilde hij de FIOD de namen niet noemen, omdat dit het faillissement van zijn bedrijf (80 werknemers, omzet tussen de 28 en 30 miljoen euro) zou betekenen. Wel gaf hij toe dat hij „provisies” had betaald aan grote bouwbedrijven als Dura Vermeer, Ballast Nedam en Giesbers Bouw. „Dat was gebruikelijk en je wordt ertoe gedwongen. Ik heb mijn omzet hierdoor verdubbeld.”

Voor de rechtbank van Leeuwarden werd gisteren twee jaar gevangenisstraf geëist tegen K., waarvan acht maanden voorwaardelijk, wegens het betalen van steekpenningen, omkoping, valsheid in geschrifte, verduistering en het ontduiken van belasting in de periode 1997 tot 2003. Het gaat volgens het Openbaar Ministerie om een bedrag van ruim 1,2 miljoen gulden.

K. factureerde rekeningen aan managers van onderwijs- en zorginstellingen, waaronder het hoofd technische dienst van het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam en het Van Weel Bethesda Ziekenhuis in Dirksland (Goeree-Overflakkee). De rekeningen dienden om betalingen van steekpenningen af te dekken. K. gaf gisteren toe dat hij valse facturen schreef om opdrachten te krijgen. De bedragen werden doorberekend aan de scholen en ziekenhuizen. Vooral dat laatste noemde officier van justitie J.J.M. van Dis-Setz kwalijk, omdat de verdachte eraan bijdroeg dat „moeizaam ingezamelde gelden” niet zijn besteed „voor het doel waarmee werd gecollecteerd”. Ze sprak van „geraffineerde fraude”, die „puur persoonlijk gewin” diende. Overigens zei de aanklager dat het ook schortte aan interne controle en een „adequate administratieve organisatie” bij beide ziekenhuizen.

De ex-manager van beide ziekenhuizen, Jef M. (66), werd vorige maand veroordeeld tot 30 maanden cel, waarvan een half jaar voorwaardelijk, wegens het aannemen van steekpenningen en het opmaken van valse facturen. Het Bureau Ontnemingszaken van het OM vordert 1,45 miljoen euro terug van hem. De man werd in juni 2003 op staande voet ontslagen bij het Van Weel Bethesda ziekenhuis. Het ziekenhuis eist een schadevergoeding van 170.000 euro van K. Ook begint men een civiele procedure voor terugbetaling van 350.000 euro.

K.’s advocaat vroeg vrijspraak op talloze punten. De verdachte zei zijn fouten te betreuren en verklaarde intern orde op zaken te hebben gesteld. De rechtbank doet 4 december uitspraak.