Beau loopt groen aan

Regisseur Eddy Terstall (De Boekverfilming, Simon) stond onlangs op een berg ijs in Groenland een naaktmodel te fotograferen voor Playboy, toen vlak naast hem een enorm stuk ijs afbrak en in de diepte stortte. „Moet je nagaan”, zei hij, afgelopen zondag, vlak voor een milieubijeenkomst in Het Ketelhuis in Amsterdam, „Ik was bijna het eerste officiële Nederlandse slachtoffer van global warming.” In zijn stem hoorde ik behalve opluchting en fascinatie ook teleurstelling. Terstall kriebelde aan zijn stoppelbaard en keek omhoog, dromerig, ongetwijfeld visualiserend, in groothoek en widescreen, hoe hij ten onder had kunnen gaan. Wat Gandhi deed voor de vrede, deed Terstall voor het milieu. Hij zag er al met al behoorlijk heroïsch uit, zo’n gedachte neemt bezit van je lichaam.

Sterven door de opwarming van het klimaat. Het klinkt als doodgereden worden door een step. Een freak-accident. Toch is het aan de orde van de dag. In Afrika en Azië sterven tienduizenden mensen aan het gebrek, en op andere plaatsen juist aan de overvloed aan neerslag die de klimaatverandering met zich meebrengt.

Hier in Nederland beperkt de dagelijkse realiteit van de opwarming van ons klimaat zich tot fenomenen waar mensen niet bang van worden, zoals de warmste herfst in drie eeuwen, het heetste jaar ooit (2005) en beelden van losgeslagen ijsbergen voor de kust van Nieuw Zeeland (voor het eerst sinds 1935). Het Groenlandijs en het Antartica-ijs smelt met zo’n noodvaart dat, als het zo doorgaat, als we niet ingrijpen, de zeespiegel met twee keer 6 meter zal stijgen. Geen wetenschapper op aarde ontkent dat, er is alleen discussie over de termijn. Het KNMI houdt het op 85 centimeter in deze eeuw en een temperatuursstijging tussen de 1,5 en 6 graden. Opgelucht haalt iedereen adem bij deze voorzichtige schatting. Is dat niet cynisch, die opluchting? Dat we niet vandaag verzuipen, maar morgen?

We deden onder valse voorwendselen mee aan de invasie van Irak, we voeren oorlog in Afghanistan en noemen het wederopbouw, we kopen met halve waarheden en exploderende kosten tachtig straaljagers, maar als het gaat om de vernietiging van het milieu, waarvan de feiten wél kloppen, dan is zelfs het bewezen doemscenario, namelijk het einde van ons land, niet schokkend genoeg om tot actie over te gaan.

De opwarming van ons klimaat is als een gediagnostiseerd kankergezwel waarvan wij, de dragers, niet willen weten dat we het onder de leden hebben. Het is een zure hyperbool en klinkt als een ongepaste vergelijking, maar treffender kan ik het niet schrijven. Premier Jan Peter Balkenende vraagt om engagement. Hier ben ik, Jan Peter. Kijk naar mij! Hier sta ik! Een tv-presentator, maar toch. Voel de schaduw van mijn column over jouw milieubeleid en struisvogelpolitiek. Waarom is Nederland per vierkante kilometer het meest vervuilende land van de wereld? Waarom wilde maar één van de zes lijsttrekkers die meedoen aan het debat vanavond over het milieu praten?

En jij, lieve lezer. Morgen zijn de verkiezingen, dus dit is het moment. Dit is een gezwel dat genezen kan worden. Maar dan moet het roer radicaal om. Kyoto betekent 5,2 procent reductie van CO2 -uitstoot in 2012. Als we de verwarming van ons klimaat tot stilstand willen brengen, moeten we over naar 60 tot 80 procent reductie. Als we blijven doen wat we nu doen, namelijk niets, dan gaat het fout, dan overleven onze kinderen of anders kleinkinderen het misschien niet. Is dat geen verwerpelijke gedachte? Ik schrijf geen verzinsels. Dit is de waarheid. En dit is een moreel appèl. Stem groen.