Scholieren eisen lessen en een rooster

Mbo-scholieren komen in opstand tegen de kwaliteit van hun opleiding. Ze krijgen amper les. „Ik heb veel geld betaald voor deze opleiding.”

Kiri Arndt van de opleiding handel van het Friesland College in Heerenveen heeft geen les en geen rooster. Ze krijgt wel opdrachten van de school, maar moet haar lesprogramma zelf invullen.

Desiree Laan van de opleiding Gezondheidszorg van het ROC Flevoland in Almere is al blij als ze vijf uur per week les heeft. En Injela Zamani van hetzelfde roc maar dan van de afdeling economie, heeft sinds de zomer wel heel gebrekkig les gehad. Lessen vallen uit, docenten komen te laat of niet, boeken worden niet op tijd geleverd, zegt ze. „Ik wilde stage lopen op Schiphol”, zegt Zamani, „maar mijn coach vertelde mij dat alleen stage kon worden gelopen in Almere of Lelystad, omdat er geen tijd is leerlingen te begeleiden die verder weg op stage gaan.”

Overal in het land komen scholieren van Regionale Opleidingen Centra (roc’s) in opstand tegen de manier waarop ze les krijgen. De klachten gaan allemaal over het zogeheten competentiegerichte leren. Deze vorm van leren, die zo’n vijf jaar bestaat, houdt in dat leerlingen grotendeels zelf hun onderwijsprogramma vorm geven en kennis verzamelen. En dat het programma minder centraal door de school wordt opgelegd. Deze vorm van leren wordt in 2008 op alle mbo’s verplicht.

Begin november leidde Kiri Arndt een protestactie met tientallen studenten van het Friesland College tegen het gebrek aan roosters en voor een betere kwaliteit van het onderwijs. Kort daarop volgde het ROC Midden Nederland waar honderd studenten een brief over de slechte kwaliteit van de opleiding Informatica stuurden naar de minister van Onderwijs. Desiree Laan en Injela Zamani eisten van de Informatie Beheer Groep (IBG) hun lesgeld terug en protesteerden bij de directie van hun opleiding.

Volgens Gejah Nijman, moeder van de 17-jarige Ilonk, tweedejaars student van de opleiding toerisme van ROC A12 in Ede en Velp, krijgen de studenten geen structuur. Zij zoekt draagvlak op de school om een actie te beginnen. „Jongeren van deze leeftijd kunnen zelf geen onderwijsprogramma vormgeven. Ze laten de kinderen gewoon verzuipen. Wanneer ze geen les hebben gaan ze naar de stad of weer terug naar huis.”

De Jongerenorganisatie Beroepsonderwijs (JOB), de vakbond voor mbo-studenten, zegt dat het aantal klachten over lesuitval en de slechte kwaliteit van de mbo-opleidingen „de laatste tijd flink toeneemt”. „Het competentiegericht onderwijs is de dood in de pot voor tienduizenden jongeren die het niet op zichzelf kunnen”, zegt Hans de Boer, voorzitter van de Taskforce Jeugdwerkloosheid. De Taskforce probeert uitvallers uit vmbo en mbo weer aan een baan of een opleiding te helpen. Jaarlijks verlaten duizenden jongeren het beroepsonderwijs zonder diploma. Juist door jongeren te veel vrijheid te geven op school, raken ze gedemotiveerd en stoppen ze met hun opleiding, denkt De Boer.

Ook de onderwijsbond AOb ziet een link tussen het competentiegericht leren en de uitval in vmbo en mbo. „Ik vind vijf uur per week wel héél weinig les”, zegt AOb-voorzitter Walter Dresscher. „Scholieren hoeven niet perse de hele dag frontaal les te krijgen van een docent, maar er moet toch wel een minimaal aantal contacturen zijn. Jongeren hebben een bepaalde structuur nodig.”

De MBO-raad, branche-organisatie voor het middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie zegt dat het „niet de bedoeling is van competentiegericht leren dat studenten het maar zelf moeten uitzoeken. Aan de andere kant moeten leerlingen zelfstandig leren werken en problemen oplossen”, zegt voorzitter Margo Vliegenthart. „De docent die louter met een krijtje voor het bord staat en vertelt hoe de wereld in elkaar zit, werkt ook niet meer voor deze groep jongeren.” Ook de eisen die vanuit de arbeidsmarkt worden gesteld zijn veranderd, zegt Vliegenthart. Met alleen theoretische kennis komen jongeren er niet. De MBO-raad doet onderzoek onder docenten en scholieren hoe het onderwijs te verbeteren. „Het is niet te voorkomen dat er in deze fase knelpunten ontstaan”, zegt Vliegenthart.

Het Friesland College heeft beterschap beloofd. Op sommige opleidingen voert het roc weer roosters in en trekt men extra geld uit voor meer leerkrachten. Actieleidster Kiri Arndt blijft kritisch. „We gaan eerst op stage en daarna moet het allemaal anders zijn.”

Op de site van ROC Midden Nederland staat dat „het ICT-lyceum incidenten oplost samen met cursisten”. Het ROC Flevoland in Almere was vanochtend niet in de gelegenheid te reageren.

Scholiere Zamani zegt: „Sommige leerlingen vinden het leuk dat zoveel lessen uitvallen. Maar ik heb heel veel geld voor deze opleiding betaald. Dan moet je toch ook gewoon goed les krijgen?”